De wilg: eeuwenoude grondstof, verrassend actueel

Van duurzame infrastructurele oplossingen in de waterbouw tot innovatieve toepassingen daarbuiten

De oer-Hollandse wilg is al generaties lang een vertrouwd materiaal in de Nederlandse waterbouw. Familiebedrijf Van Aalsburg werkt er sinds de oprichting mee en ziet nog altijd nieuwe mogelijkheden. Niet omdat de wilg is veranderd, maar omdat deze natuurlijke grondstof antwoord geeft op steeds meer vragen. Van duurzame infrastructurele oplossingen in de waterbouw tot innovatieve toepassingen daarbuiten: volgens Rico Hoskam van Van Aalsburg is de wilg nog lang niet uitontwikkeld.

Eeuwenoude techniek, actuele oplossing

“We gebruiken ambachtelijke technieken en materialen die al honderden jaren bestaan, maar passen ze toe in een wereld die juist weer op zoek is naar natuurlijke oplossingen”, zegt Rico Hoskam, commercieel manager bij Van Aalsburg.

Jarenlang lag de nadruk vooral op technische en synthetische oplossingen. Inmiddels groeit de belangstelling voor biobased alternatieven met een lagere milieu-impact en een lokale herkomst. “De wilg groeit gewoon in Nederland, neemt tijdens de groei CO2 op, legt die onder water langdurig vast en scoort bovendien gunstig op onder meer MKI. Dan is het eigenlijk logisch om opnieuw naar de mogelijkheden van de wilg te kijken.”

Meer dan waterbouw alleen

Van Aalsburg kijkt inmiddels veel breder naar de grondstof. Naast zinkstukken, beschoeiingen, legakkers en natuurvriendelijke oevers wordt onderzocht welke nieuwe producten uit dezelfde grondstof kunnen ontstaan. Zo wordt gekeken naar toepassingen waarbij wilgenvezels worden verwerkt in plaatmateriaal en gevelbekleding.

“De wilg is veel meer dan alleen een tak die je in een waterbouwconstructie verwerkt”, zegt Rico. “We ontdekken steeds beter wat je er allemaal mee kunt.” De aandacht verschuift daarmee van de toepassing naar de grondstof zelf. Niet alleen binnen de waterbouw, maar ook daarbuiten ontstaan nieuwe mogelijkheden.

Samenwerken met de natuur

Volgens Rico verandert niet alleen het materiaalgebruik, maar ook de manier waarop projecten worden benaderd. “Het uitgangspunt zou veel vaker moeten zijn dat je mét de natuur samenwerkt, in plaats van die kostbare natuur tegen te werken of uit te putten.” Juist daarin past de wilg volgens hem goed. Het materiaal is lokaal beschikbaar, groeit snel terug en maakt van nature onderdeel uit van het landschap waarin het wordt toegepast.

Toch ziet hij ook een uitdaging. In aanbestedingen wordt nog vaak gestuurd op zo min mogelijk onderhoud, terwijl een iets onderhoudsgevoeliger oplossing per saldo duurzamer kan zijn. “Wij willen laten zien dat je verder moet kijken dan alleen de onderhoudsbehoefte. Als je kiest voor een lokaal geteelde, hernieuwbare grondstof maak je ook een bewuste keuze voor het milieu.”

Blijven ontdekken

Voor Rico staat één ding vast: de wilg heeft zich al eeuwenlang bewezen in de Nederlandse waterbouw en vormt een stevige basis voor nieuwe toepassingen. “Het is eigenlijk niet de vraag waarom je wilg zou toepassen”, besluit hij. “De vraag is eerder: waarom zou je het níét doen?”