Platform over civiele techniek, ondergrondse infra, energie, bouwmaterieel & bouwmachines

Renovatie van parkeergarages: een complexe opgave tussen brandveiligheid, veranderende mobiliteit en nieuwe regelgeving

Gasten: Stan Veldpaus (Projectadviseur Rookbeheersingssystemen – Kingspan Light + Air) & Bart Schinkel (Keypartner en parkeeradviseur – Kwirkey)

Host: Roel van Gils

Veel Nederlandse parkeergarages stammen uit de jaren negentig en het begin van deze eeuw. Inmiddels zijn de auto’s groter, de technische installaties verouderd en de eisen rond brandveiligheid en gebruik aanzienlijk veranderd. Tegelijk krijgen parkeergarages een steeds belangrijkere rol in de ontwikkeling van leefbare, autoluwe steden. Wat betekent dat voor de renovatie van bestaande garages en hoe ontwerp je een parkeervoorziening die ook over twintig jaar nog voldoet?

In deze aflevering van GWW Bouwmat – De Podcast gaat moderator Roel van Gils in gesprek met Stan Veldpaus van Kingspan Light + Air en Bart Schinkel van parkeeradviesbureau Kwirkey. Zij bespreken de technische, bouwkundige en wettelijke uitdagingen bij het renoveren van parkeergarages. Van beperkte doorrijhoogtes en verouderde ventilatie-installaties tot inspectiecertificaten, brandcompartimentering en de gevolgen van de opmars van elektrische auto’s. Ook de toekomst komt uitgebreid aan bod. Hoe ga je om met parkeernormen die gebaseerd zijn op auto’s van ruim tien jaar geleden? Welke rol spelen nieuwe inzichten in brandveiligheid en de herziening van NEN 6098? En kunnen parkeergarages uitgroeien tot multifunctionele mobiliteitshubs die niet alleen auto’s huisvesten, maar ook energie leveren aan omliggende woningen? Eén boodschap loopt als een rode draad door het gesprek: wie een parkeergarage toekomstbestendig wil maken, moet verder kijken dan de bestaande constructie en brandveiligheid al vanaf het begin meenemen in de plannen.

Transcriptie

[00:02] Introductie – De renovatie van parkeergarages

Roel van Gils: Welkom bij weer een nieuwe aflevering van GWW Bouwmat, de podcast. Vandaag gaan we het hebben over de renovatie van parkeergarages. Bij mij aan tafel Stan Veldpaus van Kingspan Light + Air en Bart Schinkel, oprichter van advieskantoor Kwirkey. Heren, welkom allebei.
Stan Veldpaus: Dank je wel.
Roel van Gils: Stel jezelf even kort voor.

[00:20] Stan Veldpaus – Ontwerp en rookbeheersingssystemen

Stan Veldpaus: Ik ben Stan Veldpaus, ik werk bij Kingspan Light + Air. Inmiddels 35 jaar in dienst. En zolang ik bij Kingspan zit, ben ik bezig met het ontwerpen en realiseren van rookbeheersingssystemen in de breedste zin, waaronder ook rookbeheersingssystemen in parkeergarages. En mijn rol is het ontwerpen van installaties. En ik mag ook een bijdrage leveren in het meedenken in het normatieve kader. En ik geef les.
Roel van Gils: Kijk aan, heel breed dus.
Stan Veldpaus: Ja.
Roel van Gils: Een expert dus.
Stan Veldpaus: Dat zeg je niet van jezelf, maar dat doen wij dan wel.
Roel van Gils: Dus ga er schandewijs voor worden. Laten we het daarop houden. Dankjewel, Stan. En Bart?

[00:59] Bart Schinkel – Advies over parkeren, nieuwbouw en renovatie

Bart Schinkel: Ja, ik ben Bart Schinkel, senior adviseur uiteraard bij Kwirkey. Wij zijn gespecialiseerd in parkeeropgaves, zowel nieuwbouw als verbouw en renovatie. Ik zit zelf al sinds 1991 in het parkeren, dus ik doe ook al wat mee. En onze achtergrond is ook dat wij kennis van het beheer en de exploitatie van parkeergarages hebben, naast dat we uiteraard klanten en ontwikkelaars helpen bij realisatie van projecten.

[01:27] De Nederlandse parkeergaragevoorraad

Roel van Gils: Ja, nou oké. Dank je wel, nogmaals welkom allebei. Als je zo een keer door Nederland rijdt en een willekeurige parkeergarage binnenrijdt, hoe staat het ervoor? Is natuurlijk afhankelijk van welke garage je binnenrijdt. Maar de meeste garages, begreep ik, zijn in de jaren negentig gebouwd of zo.
Stan Veldpaus: Ja, ik zie vanaf de jaren negentig echt de ontwikkeling van ondergrondse parkeergarages, waar we het voornamelijk over hebben. En met name eind jaren, nee, begin 2000 enorm veel parkeergarages, met name onder woon-zorgcomplexen en woongebouwen.
Bart Schinkel: Ja, en de publieke parkeergarages onder de winkelcentra.
Roel van Gils: Ja. En wat is dan de grootste opgave voor de komende jaren voor die garages?
Stan Veldpaus: Die is meerledig. Ik denk dat ik het beste eerst bij Bart kan beginnen, want die zit aan de voorkant van het hele traject van zo’n herontwikkeling, in stand houden.

[02:17] Verouderde parkeergarages en veranderende stedelijke behoeften

Bart Schinkel: Ja, wat je ziet in Nederland heeft misschien een wat grotere scope. Inderdaad, in de jaren negentig, begin 2000, zijn heel veel parkeergarages gekomen in steden. Ook bezig met het autoluw maken, het blik van de straat, al dat soort opgaven. Om steden bereikbaar te maken. Je zag al de verdichting van de steden, dat dat gebeurde. Dus werd er meer gebouwd, meer ondergronds gebouwd. Maar goed, dat is inmiddels dertig jaar oud. Die garages zijn gedateerd en gemaatvoerd op wat toen normaal was. Steden waren op een andere manier bereikbaar. Nu zijn er veel andere eisen binnen steden gekomen. Er moet ruimte komen voor mensen, voor fietsen, recreëren. De stad moet leefbaarder. We hebben met klimaatadaptiviteit te maken. We hebben met hittestress te maken. De stad moet groener worden. Dus de garages die er zijn, zijn gedateerd, maar wel heel goed voor het functioneren van de stad. Die komen echt in aanmerking momenteel voor renovaties. Het blijven natuurlijk openbare garages. Maar je hebt ook een heleboel woningbouwgarages. Ook die gebouwen zijn gedateerd. We hebben te maken met leegstand in het land. Dus je ziet heel veel kantoren die omgebouwd worden naar woningen. En dat geeft je andere vragen, andere eisen, andere wensen met betrekking tot het parkeren. Daarnaast zie je natuurlijk dat de trend buiten de steden, in de grote gebiedsontwikkeling, in de nieuwe woonwijken van nu, dat er natuurlijk veel meer gegrepen wordt naar bovengronds bouwen. Dat heeft primair eigenlijk wel een kostendrijfveer om dat zo te doen.
Roel van Gils: Is goedkoper dus.
Bart Schinkel: Bovengronds bouwen, ja.
Stan Veldpaus: Aanmerkelijk goedkoper ook.

[03:50] De parkeeropgave bij nieuwe woningbouw

Bart Schinkel: Ook daarin, misschien een kleine voorsprong al voor de afstand, maar ook daarin zien we al dat die opgave van die gebiedsontwikkeling onder druk komt te staan. Dat er eigenlijk een grote woningopgave in Nederland is. We moeten één miljoen woningen bouwen, let wel.
Roel van Gils: Ja, dat is fors, maar het schiet ook niet echt op.
Bart Schinkel: Nee. Maar met een norm van 0,5 parkeerplaatsen, even heel laag, voor een woning, hebben we het over 500.000 parkeerplaatsen. Een gemiddelde garage is in Nederland 300, 350 plaatsen groot. Dus we hebben het over honderden garages die eigenlijk gerealiseerd zouden moeten worden, alleen om aan de woningopgave te kunnen voldoen. Wat zie je? De stedenbouw in die uitbreidings- en gebiedsontwikkelingen, zie je dat die verdicht worden. Die worden steeds compacter gebouwd. Dus die bovengrondse garage wordt eigenlijk ingepakt. De wooncomplexen komen ertegenaan. Dan komt er een commerciële leefbare plint onder te zitten. En eigenlijk is het een bovengronds gebouwde garage, maar die gaat zich door de omgeving die ertegenaan gebouwd wordt, qua brandveiligheid en qua regelgeving veel meer op een ondergrondse garage lijken. Dus we bouwen bovengronds, maar we zien dat de oplossingen die eigenlijk tegenwoordig van toepassing zijn, dat die vergelijkbaar gaan worden met ondergronds bouwen. En ik denk dat dat een trend is die we niet moeten vergeten momenteel, want dat raakt echt heel veel woongebieden.

[05:10] Verouderde installaties en inspectiecertificaten

Stan Veldpaus: Ja, nog even los van de opgave. Je had het over de periode waarin de garages zijn gebouwd. Garages zijn voorzien van veel techniek. En de techniek is verouderd, end of life. En we zien nu ook een hele grote opgave ontstaan van systemen die aan vervanging toe zijn. Nog even los van het veranderende wettelijke kader. Sinds 2012 hebben we voor brandbeveiligingsinstallaties in parkeergarages de verplichting dat ze voorzien moeten zijn van een inspectiecertificaat. Kun je een beetje vergelijken met de APK van een auto. Dus jouw parkeergarage en brandveiligheidsvoorzieningen moeten voorzien zijn van een APK. Dat geldt voor iedere garage, met terugwerkende kracht. Dus ook garages die in 1960 zijn gebouwd met de techniek en eisen van toen, moeten we sinds 2012 voorzien hebben van een inspectiecertificaat. En we zitten met een voorraad parkeergarage-installaties waar nog geen certificaat op zit.
Roel van Gils: Nog steeds?
Stan Veldpaus: Nog steeds, ja. Veertien jaar na dato.
Roel van Gils: Dat is zorgelijk eigenlijk.
Stan Veldpaus: Ja, dat is zorgelijk. En eigenlijk ook juridisch zorgelijk. Want het niet hebben van een inspectiecertificaat is een economisch delict. En dat gaat goed zolang het goed gaat. Maar als er dadelijk een keer een calamiteit uitbreekt en je blijkt als eigenaar niet in het bezit te zijn van het juiste certificaat, dan heb je het uit te leggen.
Roel van Gils: Ja. Dus er zijn behoorlijk wat opgaven in parkeerland op dit moment, dat begrijp ik.

[06:28] Waarom renovatie complexer is dan nieuwbouw

Roel van Gils: En waarom is renovatie complexer dan een nieuwe garage bouwen?
Stan Veldpaus: Je hebt te maken met bestaande geometrie.
Roel van Gils: De bestaande constructie in principe.
Stan Veldpaus: Ja, maar ook afmetingen. Als ik een schacht heb van zestig centimeter bij zestig centimeter, kan ik er geen ventilator in kwijt met een diameter van 1,20 meter.
Roel van Gils: Nee, snap ik.
Stan Veldpaus: Dus ik moet op een andere manier kijken of ik toch het resultaat kan halen. En bestaande garages zijn laag, zijn donker.
Roel van Gils: Ja, kun je een paar dingen opsommen die eigenlijk dan niet meer voldoen?
Stan Veldpaus: De hoogte. We willen in de garage een bepaalde vrije hoogte hebben, zodat we ons hoofd niet stoten als we door de garage heen lopen. Of niet het imperiaal van de auto stoten op het moment dat we erin rijden. Dus we hebben ook de vrije hoogte die in de jaren negentig… Toen vonden we 1,90 meter vrije hoogte in een parkeergarage meer dan voldoende. Tegenwoordig zitten we al op 2,30 meter en meer.
Roel van Gils: Ja, auto’s zijn ook groter geworden natuurlijk.
Stan Veldpaus: Auto’s zijn groter geworden, terwijl de verplichte afmetingen van het parkeervak eigenlijk al sinds eind jaren negentig onveranderd zijn. We moeten gaan voorzien in meer parkeerplaatsen voor invaliden, wat voorheen ook niet aan de orde was. We moeten rekening houden met andersoortige auto’s, andere aandrijfvormen van auto’s.
Roel van Gils: Ja, daar kom ik straks ook nog even op in. Maar in een bestaande garage kun je toch niet zomaar de hoogte vergroten?
Stan Veldpaus: Nee, daar kun je niets aan doen. Dat betekent dus dat je met de techniek die je aan het plafond moet hangen ook rekening moet houden dat je beperkt bent in de hoogte. Waarbij je wel nog het vangnet hebt dat je mag conformeren aan het vergunde niveau. Dus als wij in 1995 zeggen 1,90 meter is voldoende, dan mogen wij nu niet in 2026 zeggen: het moet 2,30 meter zijn. Daar heeft onze wetgever wel goed op voorgesorteerd. Want dan zit je in veel gevallen op sloop, en dat is niet de bedoeling van gewijzigde wet- en regelgeving.

[08:12] Renovatie als gevolg van een veranderende functie

Roel van Gils: Maar kun je wel stellen dat we in Nederland te lang bezig zijn geweest om die garages maar in bedrijf te houden in plaats van structureel te onderhouden?
Stan Veldpaus: Nee, dat vind ik niet. Ik vind dat de meeste eigenaren van parkeergarages zeker aan de onderhoudsnormen en dergelijke voldoen.
Bart Schinkel: Nee, de transformatie komt, of de renovatie, die wordt ingegeven doordat binnen steden bijvoorbeeld oude garages een andere functie krijgen. De garages die in de jaren negentig als openbare garage hebben gefunctioneerd in de stad, daar gaat men nu aan de rand van de stad het openbaar parkeren opvangen.
Roel van Gils: Ja, in hubs of zo.
Bart Schinkel: Net in de schil van het centrum, om die leefbaarheid van die stad hoog te houden. Amsterdam is een heel goed voorbeeld daarvan. Die investeert echt mega in garages momenteel om de straat vrij te maken van blik. Maar wat je dan ziet, is dat ze die oude garage eigenlijk gaan omkatten naar een soort belanghebbendengarage. Dus dat zijn mensen die daar in de stad wonen. Je moet niet onderschatten dat je iedereen buiten die stad krijgt.
Roel van Gils: Nee, ze willen ook graag een auto.
Bart Schinkel: Bewoners ook gewoon. We moeten laden, lossen, we moeten verhuizen. Je ziet jezelf toch niet met een IKEA-bed vanaf de rand van de stad naar je appartement lopen? Dus je wilt die auto die in de stad komt. Mensen die daar wonen en die hebben er altijd gewoond, willen ook die auto hebben. En je kan het wel kanaliseren. Dus je ziet in veel steden dat ze die oudere garages eigenlijk belanghebbendengarages maken.
Roel van Gils: Dus geen publieke toegang meer?
Bart Schinkel: Nee. Dus die publieke toegang, het openbare verkeer, dat gaan ze in de openbare garage oplossen. En dan proberen ze de oudere garage voor de belanghebbenden te gebruiken. Werknemers van winkeliers die in de stad een winkel of een bedrijf hebben, maar dat kunnen natuurlijk ook de bewoners zijn. Het voordeel daarvan is dat mensen die daar dagelijks komen de situatie kennen. Die kunnen dus omgaan met die krappere ruimte die er is.
Roel van Gils: Mogen alleen geen grote auto kopen dan?
Bart Schinkel: Moet je ergens anders weer parkeren. Nee, dus de acceptatie ook van de kwaliteit is anders dan dat je publiekelijk als visitekaartje van je stad wil hebben. Daar zien we die oude garages binnenstedelijk een verandering krijgen.

[10:26] Brandveiligheid en ventilatie bij een functiewijziging

Roel van Gils: Maar die moeten ook voldoen aan die verordening?
Stan Veldpaus: Ja. Op het gebied van ventilatie en brandveiligheid zijn de eisen gelijk. En dan kijken we naar ontvluchting, we kijken naar brandcompartimentafmetingen en we kijken naar ventilatie om de uitlaatgassen eruit te ventileren, wat je vaak dus met één installatie mag opvangen. Die zijn voor beide situaties gelijk. Maar bijvoorbeeld voor een niet-publiek toegankelijke garage heb je wat minder strenge eisen als het gaat over vrije hoogte, lichtopbrengst in de garage, dat soort zaken.

[10:55] Een renovatie begint met het bepalen van de risico’s

Roel van Gils: Om terug te gaan naar de grootste uitdagingen van het renoveren eigenlijk: wat zijn dan de grootste pijnpunten? Waar moeten ze op letten?
Bart Schinkel: Wat belangrijk is bij de renovatie van parkeergarages, is dat ze aan de voorkant eigenlijk eerst een plan gaan maken. Waarom wil ik renoveren? Dat is een beweegreden eigenlijk om te gaan renoveren. En dat is ook een beweegreden om de techniek, c.q. brandveiligheid, aan te passen. Als voorbeeld: we hebben vorig jaar, misschien het jaar daarvoor, een grote vastgoedbelegger geholpen bij een winkelcentrum. Een hele oude garage moest opgeknapt worden, gerenoveerd. Het eerste waar we mee bezig waren, was: er moet een vloercoating in, de verlichting moet anders, het moet betere signing krijgen, et cetera.
Roel van Gils: Ja, het visuele aspect.
Bart Schinkel: Ja. Totdat een verzekeraar zei: wacht eens even. Weet je wel wat jouw risico is als er een brand uitbreekt? Die garage is uit de jaren negentig, denk ik ook. Niet gesprinklerd, geen watermist of zo. Er is geen automatisch blussysteem in. En het is doorgerekend door de verzekeraar wat het risico is op het moment dat er een brand uit zou breken. Wat er in de bovenbouw, in zijn winkelcentrum, aan huurschade, leegstand, een winkelcentrum dat buiten bedrijf moet, hoeveel dat zou kosten, met het risicoprofiel erbij als het in de garage zou ontstaan. Dat het eigenlijk in de totale scope van renovatie, dus winkelcentrum gecombineerd met de garage die daarvoor dient, best lucratief was eigenlijk, of eigenlijk verstandig was, om er toch een sprinklerinstallatie in te zetten. En dan komt pas eigenlijk de oplossing en hoe we het gaan oplossen. En dan kom je, wat Stan ook terecht zegt, in een garage met twee meter vrije hoogte onder de kolommen. En daar moet je sprinkleren nog in. Of daar moet je water…
Stan Veldpaus: Ventilatie.
Bart Schinkel: Of ventilatie.
Roel van Gils: Ah, zo, ja.
Bart Schinkel: Dus dan komt eigenlijk pas de technische oplossing. Dan zijn wij eigenlijk als adviesbureau alweer weg. Maar dan komt pas eigenlijk die opgave: hoe krijg je het erin? Hoe kan het?
Stan Veldpaus: Is het mogelijk?
Bart Schinkel: Is het maakbaar? Is een goed woord.
Roel van Gils: Maar daar zijn jullie dus, dan komen jullie dus in beeld.

[12:56] Sprinklers, rookbeheersing en brandcompartimentering

Stan Veldpaus: Als het gaat over ventilatie, want Bart sprak over sprinkler. Ja, pijn aan mijn ventilatie.
Bart Schinkel: Nee, nee, nee.
Stan Veldpaus: Ventilatie heb je nodig en sprinkler is een fantastische…
Roel van Gils: Maar sprinkler dus niet altijd, alleen maar als…
Stan Veldpaus: Sprinkler is niet per definitie de oplossing. Dat geldt ook voor rookbeheersingsinstallaties. Dat is niet per definitie de oplossing. Ons Bouwbesluit, tegenwoordig Bbl genaamd, is heel duidelijk: je moet een parkeergarage onderverdelen in brandcompartimenten van duizend vierkante meter. Met het doel: als er een brand uitbreekt, dan gaat er duizend vierkante meter maximaal verloren. Ja, ik had een ander woord, sorry. Verloren. En op het moment dat je daaraan conformeert, heb je geen sprinkler nodig. Een uitzondering daargelaten, want we hebben twee jaar geleden in onze bouwregelgeving geïntroduceerd dat we in slaapgebouwen boven dertien meter de parkeergarages per definitie van sprinklers gaan voorzien, op een paar kleine voorwaarden na. Maar eigenlijk is een brandbeveiligingsinstallatie geen vaste eis als we kijken in onze bouwregelgeving. Dat komt pas op het moment dat je afwijkt van de bouwregelgeving zoals die voorgeschreven staat. Dus als zo’n parkeergarage-eigenaar zegt: ja, maar mijn parkeergarage onderverdelen in hokjes van duizend vierkante meter vind ik niet prettig. Dan zegt onze wetgever: dat mag, maar wat krijg je daarvoor terug? Welke gelijkwaardigheid bied jij mij? Dat als jij door een brand in jouw parkeergarage geconfronteerd wordt, dat de gevolgen ervan niet anders zijn dan die brand in dat hokje van duizend vierkante meter. En dan kom je op het gebied van sprinkler en het gebied van rookbeheersing. Ventilatie is wel een basisvoorziening. Onze wetgever heeft gezegd: een parkeergarage, daar zitten kwalijke gassen in, de uitlaatgassen. Dus ik heb per definitie een minimum aan ventilatie nodig in die parkeergarage, zodat mensen langer kunnen verblijven. En een enkele keer heb je ook een parkeergarage waar permanent een portier in een loge zit. Daar liggen de eisen zelfs nog een beetje hoger. En daar heeft onze wetgeving wel… Maar als we praten over brandbeveiligingsinstallaties, dat komt pas om de hoek op het moment dat je afwijkt van bepaalde afmetingen of andersoortige eisen.

[14:48] Levensduur en onderhoud van technische installaties

Roel van Gils: Ja, en die installaties gaan dan ook maar een bepaald aantal jaren mee natuurlijk. Wat zijn daar…
Stan Veldpaus: Nou goed, een goed ontworpen installatie die op de juiste manier onderhouden wordt en gebruikt wordt, die kan met gemak twintig, vijfentwintig jaar mee. Ja, neemt niet weg dat je elk jaar wel terugkomende kosten hebt in de vorm van onderhoud en een keer een reparatie. En voor brandbeveiligingsinstallaties geldt, en ik meen dat ik het net al gezegd heb, dat je vanaf 2012 die certificeringsplicht hebt. Dus je moet een APK-keuring op je installatie hebben. Die APK-keuring geschiedt door een onafhankelijke inspectie-instelling, dus die komt ook nog eens een keer elk jaar voorbij. Dus je hebt met installatietechnische oplossingen elk jaar terugkerende kosten. Maar een goed aangelegde installatie, met de juiste kwaliteit producten, moet met gemak twintig tot vijfentwintig jaar mee kunnen gaan.
Roel van Gils: Oké.

[15:36] Elektrische auto’s en de gevolgen voor parkeergarages

Roel van Gils: Jij kwam net al bij een vraag, hè? De elektrische auto’s. Die veranderen natuurlijk ook, denk ik, de garage. Denk ik althans, het is maar een aanname. Maar wat impliceert dat dan voor toekomstige of huidige renovatieprojecten?
Bart Schinkel: Ja, dat is natuurlijk een boeiende vraag. We staan ook al bij het Bbl, dat heeft sinds 2024 daar enige richtlijnen voor geschreven.
Roel van Gils: Ja.
Bart Schinkel: Als je naar de Europese regelgeving kijkt, die stelt zelfs nog ruimere regelgeving voor, met name de voorbereidingen op… Laten we de netcongestie maar even buiten beschouwing, want of we stroom hebben voor die auto’s, dat is dan wat anders. Maar je ziet hoe snel dat gaat in de wereld. We willen in Nederland vanaf 2030 alleen maar elektrische auto’s het land in laten. Dat duurt wel even voordat we die anderen kwijt zijn.
Roel van Gils: Zeker.
Bart Schinkel: Dat is de trend. Toen het Bbl de regels stelde, kwam de veiligheidsregeling nog: die elektrische auto moet bij de uitgang. Ik zie dat niet zitten met vijftig procent elektrische auto’s op zeshonderd plaatsen in een parkeergarage, dat we ze allemaal bij de uitgang krijgen. Maar die regel is dus veranderd. De toename van die auto’s is zo hard gaande eigenlijk. Je kan je daarop voorzien, los van je stroom, los van de risico’s die erin zitten. En ja, heeft het brandveiligheidsrisico’s? Die auto zelf gaat niet sneller in brand dan een traditionele.
Stan Veldpaus: Ze branden niet vaker.
Bart Schinkel: Ze branden harder. Ze brengen veel hogere pieken.
Roel van Gils: Ze branden ook langer.
Bart Schinkel: Ze branden langer en ze hebben een herontstekingskans door de lithium-ionbatterijen. Dus het is ook altijd een raar verhaal. Klanten zeggen: ja, maar waarom moet er dan een sprinkler- of watermistinstallatie in? Want die batterij zit onder de auto. Hoe komt dat? Daar hebben ze nog niet echt iets op gevonden. En daarbij komt: in de parkeerwereld zie je heel vaak dat er alleen maar gekeken wordt naar de laadpalen. Maar een auto met een lithium-ionbatterij die gewoon vol zit en op de vijfde verdieping gaat staan, die ook niet aan het laden staat… Nee, maar er staat wel een auto die voornamelijk van kunststof is gemaakt en een brand… Hoe noem je dat?
Roel van Gils: Risico.
Bart Schinkel: Risico. En die kan best aangestoken worden door een andere traditionele brandstofauto. Dat is dus wat er vaak gebeurt. Wat heel belangrijk is, is dat de elektrische aansluiting voor de laadpalen heel zorgvuldig gebeurt. Het NIPV heeft aangegeven dat de branden die in een garage gebeuren waarbij een elektrische auto betrokken is, in de meeste gevallen aangestoken zijn door een niet-elektrische auto. En daarna is de grootste veroorzaker kortsluiting of brand in de lader die de auto aansteekt. En er is, geloof ik, één keer ergens een elektrische auto zelf ontbrand in een garage.
Roel van Gils: Dat is gewoon pech.
Stan Veldpaus: Het kan zijn dat hij een keer een aanrijding heeft gehad, waardoor er schade in de batterij heeft gezeten die niet zichtbaar is geweest.
Bart Schinkel: Maar dat is natuurlijk ook leuk. Hoe verhoudt zich dat? Dat is een vraag, die weten we allemaal niet. Wat gebeurt er als straks tachtig procent van de auto’s in zo’n garage elektrisch is, los van het gewicht? Ja, en wat ook… We hebben de NEN 2443, die gaat uit van 2,5 kilonewton per vierkante meter. Maar die dikke, dikke… Een Tesla weegt ook al…
Stan Veldpaus: Ja, maar goed, wel per vierkante meter.
Bart Schinkel: Een gemiddelde parkeerplaats in Nederland is ongeveer dertig vierkante meter. Dus vakken zouden eigenlijk groter moeten zijn met het elektrisch laden. Ja, er komt heel veel bij kijken.

[19:02] NEN 2443 en de maatvoering van parkeergarages

Stan Veldpaus: Wel leuk, want ik hoor Bart nu… In ons vakgebied struikel je wel over de afkortingen. Ik hoor je net NIPV zeggen. Dat is natuurlijk ons Nederlands instituut dat onderzoek doet naar branden. En ik hoorde je net NEN 2443 zeggen. We hebben in Nederland een NEN-norm die eigenlijk vertelt hoe je een parkeergarage inricht. Hoe groot maak je parkeervakken? Hoeveel ventilatie wil je erin? Als er wat meer beweging in is, hoe groot zijn de looppaden? Hoe groot, lichtopbrengst? Dat is die NEN 2443. Ik denk, ik moet hem heel even verduidelijken.
Bart Schinkel: En om een klein beetje aan te scherpen voor jou, om een beetje kader te scheppen: momenteel vigeert de NEN 2443, die stamt uit 2013. De maatvoering van een parkeergarage, dus ook alle vakken, rijbanen, rijcurves, alles wat je nodig hebt om te bewegen met een auto in een garage, is gebaseerd op een maatvoertuig. Een maatvoertuig is, even voor de mensen die luisteren momenteel, vergelijkbaar met een Opel Astra of een Volkswagen Golf uit 2013. We hebben het over dertien jaar oude auto’s. Die zijn waarschijnlijk al lang ingewisseld. Maar op die maat is de NEN 2443 van toepassing. Dus je ziet ook dat in ontwikkelingen, waar wij als adviseur natuurlijk heel veel bij betrokken zijn, het ook raar is om aan die onderkant van die maatvoering die opgegeven is te gaan denken. Er moet veel meer gedacht worden in: wat voor autopark hebben we nu? Waar gaat dat heen? Misschien moet ik daar mijn garage op ontwerpen, anders dan dat maatvoertuig waar de regel aan gekoppeld is.

[20:29] De herziening van normen voor parkeergarages

Stan Veldpaus: Je probeert dan natuurlijk… De NEN loopt altijd achter de feiten aan, dat weten we. En de norm is eigenlijk het beste wat de deskundigen die in zo’n normcommissie zitten op dat moment vinden dat je moet gaan eisen of moet gaan voorschrijven. En je probeert als branche ook de uitgever van de NEN dan te bewegen om die te ontwikkelen, een nieuwe NEN. Dat kan op een aantal manieren. Het kan zijn dat je als marktpartij zelf initieert: hier heb je een zak met geld, we gaan het nu ontwikkelen. Dat kan vanuit een branchevereniging. Maar ik als Kingspan zou tegen NEN kunnen zeggen: ik wil een nieuwe NEN 2443, ik financier hem, ik zoek de juiste poppetjes erbij en we gaan herschrijven. Maar het kan ook zijn dat onze overheid zegt: hé, het is nu wel tijd dat we daar een NEN voor gaan schrijven of de bestaande NEN gaan opwaarderen. En dan kan de overheid de opdrachtgever zijn voor een NEN om een nieuwe norm te schrijven. Voor parkeergarageventilatie, rookbeheersingssystemen, die dateerde van 2012. Daar zijn we inmiddels opnieuw aan het schrijven, omdat ook wij zien dat we worden ingehaald door de werkelijkheid.
Roel van Gils: Ja, want wat verandert er dan in die zin ten opzichte van 2012?

[21:38] NEN 6098 – Nieuwe uitgangspunten voor rookbeheersing

Stan Veldpaus: We gaan in ieder geval, dat is dan de NEN 6098, niet alleen zeggen welk doel we nastreven met de installatie en welke ventilatie daarbij hoort, maar we gaan ook voorschrijven hoe de installatie moet worden gebouwd. Dat was eerst in een andere norm voorzien. Dat gaan we nu integreren in dezelfde norm. We gaan meer nadenken over de vermogenscurves van de nieuwe soorten auto’s. Dus daar komt meer warmte bij vrij, hij brandt waarschijnlijk iets langer. En we gaan nadenken hoe we aan de voorkant, met behulp van computersimulatie, al beter kunnen bewijzen dat de installatie die bedacht is, het ook echt goed gaat doen. De zogeheten CFD-simulaties. Er staan best wel wat wijzigingen op stapel. En dat doen we met een heel groot aantal mensen uit verschillende vakgebieden. Brandweer Nederland zit in de commissie, adviesbureaus zitten erbij, leveranciers zitten erbij, maar ook de inspectie-instellingen. Dus we proberen vanuit alle verschillende invalshoeken een zo goed mogelijke norm te schrijven, zodat we weten dat als er gekozen is voor een brandrookbeheersingsinstallatie, dat dat dan ook bijna het beste is wat je in die installatie…

[22:40] Normen bij renovatie en het rechtens verkregen niveau

Roel van Gils: Maar geldt dat dan voor nieuwbouw of renovatie?
Stan Veldpaus: Geldt met terugwerkende kracht ook als je voor renovatie conform die norm een installatie wilt aanleggen.
Roel van Gils: Ja, oké. Dus daar bekijk je het ook veel meer integraal. Of gebeurde dat altijd al wel? Installaties en alle systemen.
Stan Veldpaus: Nee, het is nogmaals zo: als het gaat over brandbeveiligingsinstallaties, mag je een beroep doen op het rechtens verkregen niveau. Ik kan het best vergelijken met mijn auto. In 1967 was de auto nog niet uitgevonden… Als ik nu een auto heb uit 1967, mag ik rijden zonder autogordel, omdat die toen nog niet bestond. Zo geldt het ook voor ons. Als het wettelijke kader indertijd anders was dan het wettelijke kader van nu, hoeven wij niet op te waarderen naar het wettelijke kader van nu, of er moet een functiewijziging zijn of een andere reden die aangegrepen kan worden om wel het nieuwe…
Roel van Gils: En wanneer verwacht je dat dat allemaal van kracht wordt dan?
Stan Veldpaus: Nou, zo’n norm schrijven, zo’n proces duurt eventjes.
Roel van Gils: Ja, snap ik.
Stan Veldpaus: De laatste tijd zijn we er heel snel mee. Nee, niet veertien jaar. Ik heb de laatste jaren mogen meewerken aan twee andere normen die binnen twee jaar volledig geschreven waren. En dit is het herschrijven van een norm. We hoeven het wiel niet opnieuw uit te vinden, we moeten hem herschrijven.
Roel van Gils: Ja, gewoon een update in die zin. Maar geldt dat dan ook?
Bart Schinkel: Tot die tijd is het gewoon heel belangrijk dat mensen zich bewust zijn van het feit waar die norm op gebaseerd is en hoe je dat moet spiegelen aan de huidige situatie. Je kan wel verstoppertje spelen: ja, het mag.
Roel van Gils: Ja, maar dat…
Bart Schinkel: Een parkeervak van 2,30 meter, het mag volgens de norm. Welke auto past er nog in? Dus het is een beetje blind…
Roel van Gils: Maar wordt daar nu nog wel op ontworpen? Op die Volkswagen Golf van 2013? Ja, echt waar?

[24:12] Minimumeisen tegenover toekomstbestendige kwaliteit

Stan Veldpaus: En er zijn eigenaren, ontwikkelaars bij die aan die ondergrens willen bouwen. Maar we zien gelukkig, de mensen in mijn vakgebied, ik weet niet of jij hetzelfde ervaart, Bart, dat ook eindgebruikers, eigenaren van gebouwen, toch ook een hoger veiligheidsniveau nastreven. Niet alleen als we het hebben over mensenlevens, maar ook over een stukje continuïteit. Je had het net over die parkeergarage met die bovenliggende winkels daarboven. Als die parkeergarage gaat, gaat de rest mee. Niet zozeer in de brand, maar het kan zijn dat het gesloten wordt. We hebben het bij Bos en Lommer gezien een aantal jaren geleden, een probleem in de parkeergarage. Maar ook de Appelaar.
Roel van Gils: Voor de luisteraars die het niet weten, wat is daar gebeurd?
Stan Veldpaus: Bos en Lommer, constructieve scheuren in de constructie volgens mij, die ontdekt waren en die dermate waren dat ze de constructiviteit van de bovenbouw niet konden garanderen, waardoor de bewoners niet naar hun huizen terug mochten. Ik praat over een jaar of vijf, zes geleden, geloof ik. En de Appelaar was trouwens Haarlem.
Roel van Gils: Maar inmiddels is dat versterkt?
Stan Veldpaus: Inmiddels zullen de problemen opgelost zijn. Maar het betekent dus… Hier hebben we het dan over een constructiefout. Maar dat geldt dus ook bij een brand. Als een object getroffen is door een brand, wordt de constructieve integriteit aangetast. Dus het is maar de vraag, ook al zie je niets, of dat het beton en het staal dat in beton zit nog wel die constructieve eigenschappen bezitten. Als het antwoord nee is, zul je dat eerst moeten herstellen voordat je weer die bovenbouw in gebruik kunt nemen.
Roel van Gils: Het heeft nogal een impact dan in die zin.

[25:39] De invloed van parkeerkwaliteit op vastgoedontwikkeling

Bart Schinkel: Zowel trouwens voor renovatie als nieuwbouw zien we ook: mensen steken geld in, vastgoed kost ook geld om te realiseren. En een ontwikkelaar of bouwer kan wel penny wise, pound foolish zijn om het zo krap mogelijk te doen. Maar vervolgens staat hij bij die belegger. Die belegger zegt: deze garages, die vakken zijn me te klein. Die krijg ik niet verkocht met die woning of die krijg ik niet verhuurd. Je ziet eigenlijk invloeden van buitenaf waar dat gebeurt. En in Nederland werken de meeste gemeentes met de parkeernormen. Dat zegt iets over de aantallen parkeerplaatsen, van oudsher. Je bouwt zoveel woningen en dan wordt er een norm bij…
Roel van Gils: Maar die norm is naar beneden bijgesteld in de loop der jaren?
Bart Schinkel: De normen zijn bijgesteld. Wat gemeentes wel in toenemende mate doen, wat door ons echt superpositief ervaren wordt, is dat ze ook de normatieve kwaliteit, dus niet alleen de kwantiteit aan parkeerplaatsen, eisen. Maar dat ze ook gaan toetsen op de kwaliteit van de plaatsen. Dus het kan niet zo zijn: ik heb plaatsen, krijg mijn ontheffing, ze zijn er. Alleen kom je er niet met de auto in. Dat kan niet meer.
Roel van Gils: Wat versta je dan onder kwaliteit?
Bart Schinkel: De toegang is dan dus die NEN 2443. Die wordt dan geëist. En de gemeente toetst daar ook bij omgevingsvergunningaanvragen. Dus dat betekent dat er een soort bescherming komt. Er wordt in ieder geval daaraan voldaan, of er moet minimaal daaraan voldaan worden.
Roel van Gils: Ja.
Bart Schinkel: Maar wel met de kanttekening, vind ik nog steeds: wees wel realistisch naar jezelf als ontwikkelaar. Moet ik dat doen volgens de laagste kant van de norm? Of ga ik iets verder en heb ik een toekomstbestendig gebouw, gezien de ontwikkeling van onder andere elektrisch laden?

[27:19] Slim renoveren binnen bestaande afmetingen

Roel van Gils: Maar hoe bepaal je dan die volgorde? Wat moet eerst? Welke stappen moet je nemen om een toekomstbestendige garage te bouwen, in de nieuwbouw dan? Ja, misschien ook in een renovatie weer, omdat je niet over vijf jaar weer opnieuw…
Bart Schinkel: We hebben er een primaat. Jij kijkt natuurlijk tegen een ander proces aan. Maar wij komen renovatiegarages tegen waar gewoon die… Dus de kolomstructuur werd vroeger anders neergezet dan we nu wenselijk achten. Laten we dat vooropstellen.
Stan Veldpaus: Meer kolommen, of wat bedoel je? Strakker tegen de parkeerplaatsen aan?
Bart Schinkel: Als je vroeger ontworpen had: we kunnen drie vakken van 2,30 meter tussen de kolommen… No way dat dat vandaag de dag nog gaat gebeuren. Dus dan kan je twee dingen doen. Je kan proberen die auto’s er toch in te squeezen, wetende dat die auto’s te groot zijn. Dus de praktijk is dat er altijd eentje te breed staat en je hebt nog steeds twee vakken. Of je gaat in je renovatie gelijk slim zijn en dan ga je zeggen: oké, ik accepteer dat ik dus minder capaciteit in mijn garage kwijt kan, maar wat ik heb is kwalitatief oké. En pas daar dan ook je ontwikkelprogramma omheen of erin op aan.
Stan Veldpaus: Dus ik hoor jou zeggen: we pakken twee parkeerplaatsen nog maar. Ik teken twee parkeerplaatsen op de vloer.
Bart Schinkel: Ja, dus accepteren. Het heeft geen zin natuurlijk om te zeggen dat het kan.
Stan Veldpaus: Ja.
Roel van Gils: Nee, want het gebeurt in de praktijk.
Bart Schinkel: Vroeger waren de deuren ook lager.
Roel van Gils: Het ging om 2,10 meter. En wat betekent dat voor de installaties dan?

[28:40] De technische installatie bij renovatie

Stan Veldpaus: Voor de installaties betekent de renovatie dat wij niet alleen kijken naar het een-op-een vervangen van componenten. Wat in basis zou kunnen als die installatie al voorzien is van een inspectiecertificaat. Maar we zien heel vaak dat het inspectiecertificaat ontbreekt. Dus de eerste stap die wij mogen nemen, is het formaliseren van de installatie. In de hoop dat wat er zit goed is. En als het niet goed is, dat we dat toch helaas met zo minimaal mogelijke maatregelen… Dat we een bepaalde ondergrens aantikken waar iedereen tevreden is. Waarbij mijn rol als adviseur is natuurlijk: ja, als eigenaar, ga alsjeblieft een klein beetje hoger zitten dan het kan. Maar goed, het is niet mijn keuze, het is niet mijn portemonnee. Het is de keuze van de eigenaar.
Roel van Gils: Wat zijn de nadelen daarvan als je net aan de grens gaat zitten?
Stan Veldpaus: Ja, je krijgt je vergunning, je krijgt je stempels op papier. En zolang je geen brand hebt, heb je geen nadelen.
Roel van Gils: Nee, oké.

[29:25] Brandveiligheid, gevolgschade en de zorgplicht van eigenaren

Stan Veldpaus: En laten we eerlijk zijn: de meeste mensen hebben nog steeds de indruk dat ze niet door een brand getroffen zullen worden. Wat statistisch gezien ook wel misschien de waarheid is. Ja, ik geloof dat we de kans hebben dat we één keer in de honderd jaar… Dus ja, één op de honderd mensen wordt elk jaar… Ja, maar goed, er zijn andere getallen. En wat we ons ook niet realiseren, is dat als je door een brand getroffen bent, we hebben het er net al heel even over gehad, je verzekerd bent. Maar als we kijken naar de schade die brand veroorzaakt voor de BV Nederland, die ligt een factor drie tot vier keer hoger dan wat de verzekeraar uitkeert aan diegene die door de brand getroffen is. En dat zijn allerlei gevolgen. Je hebt het over een bedrijfspand dat in brand gaat, een half jaar van de markt af. De mensen hebben geen werk, komen in de sociale voorzieningen terecht, de klantjes lopen weg, dat soort zaken allemaal. Tot milieuschade, dat soort zaken aan toe. Maar goed, voor die gebruiker die voor de opgave staat zijn installatie geformaliseerd te krijgen, dus het inspectiecertificaat te krijgen, is dat voor hem het belangrijkste moment. Kijk, alsjeblieft dat certificaat, want dan voldoe ik aan mijn zorgplicht als eigenaar van het pand. Dat is de eerste stap die we nemen. En vervolgens kijken we ook welke componenten we daar dan het beste voor kunnen inzetten. Want een ventilatiesysteem, even los van rookbeheersing, maar een ventilatiesysteem voor uitlaatgassen, wordt volgens de wet geacht 24 uur per dag, zeven dagen in de week te draaien. Nou goed, dat is geluid, maar dat is ook stroom. Dan kunnen we daar alleen maar mee omgaan door of ventilatoren te kiezen die minder vermogen nodig hebben, of toch kritisch na te gaan: is het wel nodig dat we die installatie 24 uur laten draaien? Als het een installatie is die onder een woongebouw zit, ja, de meeste mensen slapen ’s avonds. Waarom zou die installatie ’s avonds dan moeten draaien als er toch niemand in die garage zit? Dat lossen we dan op en dan gaan we kijken naar de optimalisatie.

[31:04] Ventilatie bij een groeiend aandeel elektrische auto’s

Roel van Gils: En met het oog op de toekomst, als er steeds meer elektrische auto’s komen, zou je zeggen: dan hoeft die sowieso al niet zo lang te draaien. Al is dat misschien maar een rare…
Stan Veldpaus: Nee, ja goed. Voordat de conventionele auto’s uitgefaseerd zijn, zijn we vijftien, twintig jaar verder. Dus de komende vijftien, twintig jaar zal die autogarage belangrijk zijn door auto’s die uitlaatgassen uitstoten. Alleen de hoeveelheid uitlaatgassen zal minder zijn dan nu, maar het zijn nog steeds uitlaatgassen die giftig zijn.

[31:28] Mobiliteitshubs als toekomstige energievoorziening

Bart Schinkel: Ja, het wordt een interessant topic dat je nu aanraakt, want je ziet natuurlijk ook al in de markt de garages, de mobiliteitshub, zoals je het noemt, waarbij we met z’n allen steeds meer aan het kijken zijn: is dat nou nog een hubfunctie? We hebben straks overstappen, maar als het in een woonwijk is, zijn het inderdaad de mensen die er wonen. Die gaan ’s ochtends, ze komen ’s middags weer thuis. Maar kan de hub als zodanig voor een woonwijk ook meer als een energiebron, centrale, hoe dan ook, gaan gelden? En als er tweerichtingsladen, dus laden en afgeven, in de auto’s gaat komen, dan wordt het een heel ander verhaal.
Stan Veldpaus: Dan heb je een grote batterij.
Bart Schinkel: Dan wordt het een grote batterij. En tot vijfhonderd bewoners, dan ben je geen leverancier in de zin van: ik ben geen energieleverancier. Dan mag je dat in principe met vijfhonderd woningen. Zou je kunnen zeggen: ik wend die energie van de hub aan voor het verbruik van de woningen. En dan krijg je een hele andere visie op de hubfunctie, zoals bedoeld is met het stallen van auto’s eigenlijk. En dan met de fiets verder, de lockerruimtes, ik ken ze allemaal wel. Dat is een andere dimensie. Je ziet die ontwikkeling al gaande. We hebben nog niet zoveel auto’s die dat kunnen. We hebben nog niet alle sleutels. De grens van maximaal vijfhonderd is natuurlijk voor grote ontwikkelingen ook nog wel een uitdaging. Je ziet wel trends komen om die garage andere functies te geven. Dat hij in zo’n wijk een andere rol kan gaan spelen. Dat is ondergronds al een stuk moeilijker. Met de oude garage is dat ook al een stuk moeilijker. Maar de nieuwe bovengrondse garage…
Roel van Gils: En waarom is dat ondergronds moeilijker?
Bart Schinkel: Wat je vaak nodig hebt, je hebt dus energieopwekking ook nodig. Los van dat die auto’s komen, pv-panelen, wind, LNG, dat kan je allemaal doen. Dat is best lastig om…
Stan Veldpaus: En als we kijken naar brand, even los van die functie van die hub, ondergronds brand bestrijden is een andere vorm van brandbestrijding dan een brand in een bovengrondse parkeergarage.
Bart Schinkel: Waarbij ik wel meegeef wat ik straks al zei. Je ziet dus in die verstedelijking van die gebiedsontwikkelingen dat ze die hubs vaak aan het inpakken zijn. En dat zo’n garage zich eigenlijk bijna ondergronds gaat gedragen. Dus ventilatie voor het verblijfsklimaat. Ja, dat ding is gewoon driezijdig opgesloten, bij wijze van spreken.
Roel van Gils: Ja.
Bart Schinkel: Dus het is bovengronds, maar wees wijs met de oplossing die daar gekozen wordt. Want het gedraagt zich soms als ondergronds bijna.

[33:48] De parkeergarage van 2040

Roel van Gils: Oké. En je maakte, Bart, ook al het bruggetje naar mijn volgende stelling: laten we vooruitkijken naar de parkeergarage van 2040. Hoe ziet die eruit? Nou, die heb je net geschetst.
Bart Schinkel: Dat was ik je voor.
Roel van Gils: Ja. Maar welke ontwikkelingen gaan volgens jou de grootste impact hebben, ook op het parkeren?
Bart Schinkel: Ja, zolang wij nog veel meer auto’s dan bewoners in Nederland hebben, zullen we altijd nog auto’s willen stallen. Zolang we geen 24-uurseconomie hebben, hebben we altijd auto’s op piekmomenten nodig. Wij slapen nou eenmaal ’s avonds, ’s nachts met z’n allen. Dus die auto’s die stilstaan, zullen ergens opgevangen worden.
Stan Veldpaus: Dat is wel het kenmerk van onze auto. Het is een fantastische machine die maar heel even per dag hoeft te werken.
Bart Schinkel: Ja, een uur per dag. Een uur per dag, dan staat hij gemiddeld stil, geloof ik. Kijk, zelfrijdende auto’s, gaat dat invloed hebben? Deels. Niet voor maatwerkvervoer, maar voor afroep, zoals nu de deelauto’s en dergelijke, is dat prima. Ik bedoel, die auto kan rustig uitrekenen. De Tesla’s van nu kunnen het ook al uitrekenen: wat is goedkoper? Ga ik in Amsterdam in de openbare parkeergarage staan of rijd ik naar Purmerend? Zet ik hem even in de weilanden neer en ga ik over twintig minuten weer terug? Dat kan hij uitrekenen. Ja, maar dan moet die auto parkeren. Als je dan met z’n allen ’s nachts gaat slapen, dan gaat die auto dus op afstand staan, daar waar geen kosten gemaakt worden, waar geen gebouw voor nodig is. Ik bedoel, dat is dus anders in te richten, maar daar zijn we voorlopig nog niet.

[35:17] Efficiëntere ventilatiesystemen en slim energiegebruik

Roel van Gils: En als het gaat om installaties dan, vanuit Kingspan Light + Air, wat zijn daar de ontwikkelingen nog?
Stan Veldpaus: Nou goed, ik denk qua installaties dat het aan onze opgave is om ventilatoren te blijven ontwikkelen die steeds efficiënter worden. We hebben ook problemen. De netcongestie is net al een keer genoemd. Ik kan met heel veel kleine ventilatoren hetzelfde debiet door een garage weghalen als bijvoorbeeld twee grote ventilatoren. Alleen heel veel kleine ventilatoren behoeven minder vermogen, hoe gek dat ook klinkt. Maar dat betekent wel dat ik in de garage meer ruimte claim om mijn installaties kwijt te raken. Dus die verschuiving zie ik wel. En onze overheid heeft een ondergrens gesteld voor ventilatie in de parkeergarage, waar als er geen verontreiniging wordt gemeten, die ligt nu op een bepaalde waarde. Die waarde is in 2013 al naar beneden… Voorheen lag hij op 80 ppm CO, nu ligt hij op 60 ppm CO. Misschien dat daar nog een verschuiving in zit, maar dat maakt voor de installatieomvang niet zo veel uit. Het zit hem vooral in, denk ik, nog slimmer omgaan met de componenten die we nodig hebben om een parkeergarage op de juiste manier te ventileren, voor uitlaatgassen en ook weer brand.

[36:22] Advies voor nieuwbouw en renovatie – Brandveiligheid vanaf het begin

Roel van Gils: Ja, oké. Dank je wel. Mooie inzichten, denk ik. Tot slot, wat is het advies aan de luisteraar dat jullie zouden willen geven die of een nieuwe garage moet gaan bouwen of renovatie van een bestaande garage?
Stan Veldpaus: Ja, met mijn pet op: verlies de brandveiligheid niet uit het oog. Het is belangrijk voor de continuïteit van je garage. Het is belangrijk voor de veiligheid van je mensen. Het is ook een wettelijke verplichting.
Roel van Gils: Ja.
Stan Veldpaus: En neem brandveiligheid al vooraan in je ontwerpproces mee. Je had straks een heel mooi voorbeeld daarvan. Neem het aan de voorkant mee. Dan sta je aan de achterkant niet voor verrassingen.
Bart Schinkel: En kijk breder dan alleen de garage. Wat is de impact van brand in de garage? Dat kan veel groter zijn, zeker met het multifunctionele vastgoed eromheen. Dat kan veel groter zijn dan alleen het effect op de garage. Dat geldt zowel voor nieuwbouw als voor renovaties.
Roel van Gils: Ja, oké, super. Dankjewel.
Stan Veldpaus: Ja, graag gedaan.
Roel van Gils: Goed zo. Luisteraars, dank voor het luisteren en tot de volgende aflevering.

Gerelateerde podcasts

"*" geeft vereiste velden aan

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Stuur ons een bericht

Kunnen we je helpen met zoeken?

Bekijk alle resultaten