Prefab oplossingen voor nieuwe energiestations
De energietransitie is in volle gang. Door heel Nederland worden hoog- en middenspanningsstations uitgebreid, vernieuwd of volledig nieuw gebouwd om de groeiende vraag naar elektriciteit op te vangen. Wist je dat een groot deel van deze energiestations uit prefab elementen worden opgebouwd? Daarbij blijkt dat standaardisatie weliswaar gewenst is, maar dat de praktijk vaak om maatwerk vraagt.

Voor Van Dijk Beton is de energietransitie een belangrijke markt. Het bedrijf leverde de afgelopen jaren prefab elementen voor een groot aantal projecten van onder meer TenneT en Alliander. Van nieuwe 380 kV-stations in Beverwijk, Zevenhuizen, Tilburg en Maasbracht tot 150 kV-projecten in onder meer Venray, Graatheide, Lutterade en Boldershoek bij Spijkenisse. “Onze kracht zit ‘m in het brede leveringspakket”, zegt directeur Henk Schaap. “We produceren onder meer prefab kabelgoten, scherfwanden, fundatie-elementen, stationsportalen en industriële wanden voor GIS- en MS-gebouwen. Daarnaast worden zware funderingsconstructies geleverd, zoals BRP-poeren en de zogenoemde Mobriq-balken, die inmiddels op meerdere projecten zijn toegepast.”
Een van de grootste lopende projecten voor Van Dijk Beton bevindt zich in Maasbracht, waar een nieuw 380 kV-station wordt gerealiseerd. “We produceren hiervoor circa 2.700 poeren en stiepen”, vertelt Henk. “Het gaat daarbij om uiteenlopende fundatie-elementen, variërend van basispoeren tot grote funderingsplaten waarop meerdere stiepen worden geplaatst. Sommige prefab elementen bereiken indrukwekkende afmetingen van 3 meter lang, 1,5 meter hoog en 1 meter breed.”
Ook op andere projecten worden bijzondere constructies geleverd. “Zo produceren we voor het station Simonshaven uitzonderlijk zware scherfwanden. Een deel daarvan is 35 centimeter dik, 2,5 meter breed en 8 meter hoog, met een gewicht van 17,5 ton per stuk. Daarnaast produceren we wanden van maar liefst 12 meter hoog en 35 ton zwaar. Opvallend is het feit dat deze elementen rechtstandig worden geplaatst in het werk, terwijl scherfwanden normaal gesproken vaak horizontaal worden toegepast.”
Om dergelijke projecten mogelijk te maken, investeerde Van Dijk Beton onder meer in nieuwe kanteltafels voor de productie van grote prefab wandelementen. Daarmee kan het bedrijf inspelen op de steeds grotere en complexere vraag vanuit de energiesector.

Hoewel de sector nadrukkelijk zoekt naar standaardisatie, blijkt de praktijk weerbarstig, zegt Henk. “Verschillen in ontwerpvoorschriften, aannemerswensen en regionale standaarden zorgen ervoor dat veel projecten toch om specifieke oplossingen vragen. Zo verschillen details als waterafvoer, aansluitingen en de positionering van de deksels regelmatig per project.” Volgens Henk ligt hier nog veel potentieel. “Met verregaande standaardisatie zouden prefab elementen sneller en efficiënter geproduceerd kunnen worden. In theorie zouden we dan standaardmallen kunnen inzetten. Dat is voor nu nog een brug te ver, omdat elk station zijn eigen technische en ruimtelijke uitdagingen kent.”
Ook wanneer een ontwerp buiten de gebaande paden valt, komt Van Dijk Beton met een oplossing. “Of het nu gaat om esthetische scherfwanden met cannelures, speciale 3-vaks kabelgoten in één prefab element of funderingsbalken van 16 meter lengte: de energietransitie vraagt om oplossingen die technisch haalbaar én praktisch uitvoerbaar zijn”, zegt Henk. “Met een compleet pakket aan prefab betonoplossingen hebben we daarin een steeds grotere rol.”