Platform over civiele techniek, ondergrondse infra, energie, bouwmaterieel & bouwmachines
Nederland is onlosmakelijk verbonden met water. Van dijkversterkingen en kustonderhoud tot vaarwegen, havens en klimaatadaptatie: de waterbouw vormt de basis van een veilig, bereikbaar en leefbaar land. Die rol wordt de komende jaren alleen maar belangrijker volgens Andrea Vollebregt, directeur van Vereniging van Waterbouwers. “De opgaven groeien, terwijl de druk op middelen, mensen en grondstoffen toeneemt. Juist daarom wordt de investering in innovatie, samenwerking en vertrouwen tussen opdrachtgever en opdrachtnemer de komende jaren des te belangrijker.”
De Nederlandse waterbouw staat internationaal hoog aangeschreven. “Niet alleen vanwege het hoge kennisniveau en het ware vakmanschap, maar ook omdat onze sector oplossingen ontwikkelt voor wereldwijde uitdagingen zoals klimaatverandering, waterveiligheid en verduurzaming”, zegt Andrea. “Diezelfde uitdagingen spelen uiteraard ook in ons eigen land. Zeespiegelstijging, langere perioden van droogte en steeds extremere neerslag vragen om een andere inrichting van Nederland. Waar water vroeger zo snel mogelijk werd afgevoerd, ligt de nadruk nu steeds vaker op het vasthouden van water, zonder de veiligheid uit het oog te verliezen.”
Tegelijkertijd staat de sector voor een omvangrijke uitvoeringsagenda. “Het Hoogwater-beschermingsprogramma blijft volop doorgaan, net als kustsuppleties, oeverversterkingen en het onderhoud van havens en vaarwegen”, somt Andrea op. “Daarnaast vraagt de Kaderrichtlijn Water om forse inspanningen. Uiterlijk eind 2027 moeten we aan de Europese normen voldoen. Dat betekent dat opdrachtgevers en marktpartijen de komende jaren gezamenlijk een groot aantal maatregelen moeten realiseren.”
Ook verduurzaming zet de waterbouw in beweging. “De sector investeert al jaren in emissieloos materieel, elektrificatie en nieuwe aandrijftechnieken zoals waterstof. Niet alleen machines veranderen, ook werkmethoden worden slimmer en duurzamer”, volgens Andrea. Daarnaast merkt zij op dat ook circulariteit een complexe opgave is. “Door regelgeving wordt het hergebruik van grondstoffen vaak beperkt, terwijl de winning van primaire bouwstoffen zoals zand, klei en grind juist onder druk staat. Dat maakt innovatie noodzakelijk, maar vraagt ook om realistische randvoorwaarden.”
Innovatie ontstaat niet vanzelf, vindt Andrea. “Het vraagt om financiële ruimte, lef en wederzijds vertrouwen. Opdrachtgevers kunnen marktpartijen eerder betrekken bij projecten, zodat de uitvoeringskennis van aannemers al in de planfase wordt benut. Zeker bij complexe projecten is ruimte voor onvoorziene omstandigheden onmisbaar. Alleen door gezamenlijk op te trekken kunnen projecten sneller, slimmer en efficiënter worden gerealiseerd.”
Daar komt nog een belangrijke uitdaging bij: voldoende vakmensen. “De instroom in waterbouwkundige opleidingen loopt terug, terwijl de behoefte aan technisch talent juist groeit. Daarom zetten we als sector volop in om jongeren al op jonge leeftijd enthousiast te maken voor een carrière in de waterbouw, bijvoorbeeld door onze eigen arbeidsmarktcampagne ‘kieswaterbouw.nl’ en de aanwezigheid van een waterbouwactiviteit bij themapark ‘Jij bouwt de toekomst’ in Harderwijk. Daarnaast proberen we de maritieme- en civieltechnische opleidingen te voeden met waterbouwkennis. Want werken aan water betekent werken aan de toekomst van Nederland.”
Andrea merkt terecht op dat de overheid voor moeilijke keuzes staat. “Rijkswaterstaat moet prioriteren door beperkte financiële middelen, terwijl een groot deel van de natte infrastructuur het einde van de technische levensduur nadert. We zijn als brancheorganisatie gevraagd om daarover mee te denken. Ook over hoe we de uitdagingen sneller, efficiënter of eventueel goedkoper kunnen uitvoeren. Dat er uiteindelijk geld bij moet om de (natte) Nederlandse infra te onderhouden en renoveren, staat echter buiten kijf.”
Zonder voldoende investeringen in dijken, sluizen, gemalen, havens en vaarwegen komt niet alleen de waterveiligheid, maar ook de economische kracht van Nederland onder druk te staan, benadrukt Andrea. “Het is aan ons, samen met opdrachtgevers en beleidsmakers om die boodschap continu over te brengen aan politici in de Tweede Kamer. Waterveiligheid en de (natte) Nederlandse infra moeten écht meer aandacht krijgen.”
