Van lokale vervangingsvraag naar generieke overwegbesturing

Verouderde installaties in Terneuzen leidden tot de ontwikkeling van een nieuwe overwegbesturing

De vraag leek eenvoudig: vervang een aantal verouderde overweginstallaties in Terneuzen. In de praktijk bleek dat een stuk lastiger. De bestaande techniek werd niet langer ondersteund, de documentatie ontbrak grotendeels, onderdelen waren nauwelijks nog verkrijgbaar en een passend alternatief ontbrak. De klant had de vraag al bij meerdere partijen neergelegd, maar zonder resultaat. “De door de klant geraadpleegde partijen uit de spoorsector gaven aan destijds geen oplossing beschikbaar te hebben voor overwegen buiten het hoofdspoor”, vertelt Maarten van Dis, Projectleider rail bij Pilz. “Juist dit soort vraagstukken vinden wij interessant.” De oplossing bleef niet beperkt tot één project, maar groeide uit tot een generieke overwegbesturing voor spoorwegovergangen zonder overwegbomen buiten het hoofdspoor.

Van praktijkvraag naar standaard

De besturing werd in eerste instantie als maatwerk ontwikkeld voor de spoorwegovergangen in Terneuzen. Al tijdens het ontwerp besloot Pilz de oplossing breder toepasbaar te maken voor overwegen zonder bomen buiten het hoofdspoor.

“Bij meer industriële spoorlijnen, haventerreinen en museumsporen draaien vergelijkbare installaties die het einde van hun levensduur naderen”, vertelt Maarten. “Als je dan toch een nieuwe besturing ontwikkelt, kun je die beter direct generiek maken, zodat hij ook op andere locaties toepasbaar is.”

Zo ontstond de PHAOL (Pilz Half Automatische Overweg met Lichteninstallatie): een generieke besturing voor handbediende en halfautomatische overwegen zonder bomen buiten de hoofdspoorweginfrastructuur.

Veiligheid als uitgangspunt

Pilz ontwikkelt veiligheidsoplossingen voor zowel het hoofdspoor als industriële spoorlijnen. Juist die combinatie maakte het mogelijk om voor deze toepassing een passende oplossing te ontwikkelen. “Buiten het hoofdspoor gelden andere uitgangspunten dan op het hoofdspoor, maar veiligheid blijft onverminderd de hoogste prioriteit”, zegt Maarten.

Volgens hem groeit de behoefte aan veilige oplossingen. Op de aftakkingen van het hoofdspoor naar industrieën liggen nog veel volledig onbewaakte overwegen. Tegelijkertijd neemt het verkeer toe. “Railvervoerders voelen zich daar steeds minder prettig bij. Ze willen niet meer met een vlag op de overweg staan om het verkeer tegen te houden.”

Voor de PHAOL koos Pilz daarom voor een configureerbaar veiligheidsrelais. Omdat het om een minder complexe overweg gaat, is een volledige PLC-besturing die geschikt is voor spoorse toepassingen niet nodig. De controller verzorgt de lampcontrole en bewaakt het volledige proces van aanmelden, passeren en afmelden van de trein.

Minder onderhoud, beter beheer

Niet alleen veiligheid, maar ook onderhoud speelde een belangrijke rol bij het ontwerp. Door de schaarste aan onderhoudspersoneel groeit de behoefte aan oplossingen die storingen snel inzichtelijk maken.

Via het Pilz Monitoring Platform kunnen onderhoudspartijen op afstand de actuele status van de installatie bekijken. Bij een storing ontvangen zij direct een melding en kunnen zij beoordelen welke actie nodig is voordat een monteur op locatie verschijnt.

Daarnaast maakte Pilz bewust gebruik van COTS-componenten (Commercial Off-The-Shelf). Hierdoor zijn onderdelen eenvoudig verkrijgbaar via reguliere leveranciers en zijn beheerders minder afhankelijk van specialistische leveranciers. Ook de toepassing van led-techniek verlaagt de onderhoudsbehoefte.

“We hebben de oplossing zo open mogelijk ontworpen”, zegt Maarten. “Na een opleiding kunnen onderhoudspartijen veel werkzaamheden zelf uitvoeren. Dat maakt beheerders minder afhankelijk van externe partijen.”

Blijven kijken naar de praktijk

Voor Maarten laat de ontwikkeling van de PHAOL vooral zien dat veiligheid niet altijd vraagt om een standaardoplossing. “Juist buiten het hoofdspoor kom je situaties tegen die nét om een andere aanpak vragen”, zegt hij. “Wij ontwikkelden een oplossing die veiligheid, onderhoudsgemak en toekomstbestendigheid samenbrengt en op veel meer locaties toepasbaar is.” Volgens Maarten zal de vraag naar dit soort oplossingen de komende jaren alleen maar toenemen. Niet omdat de techniek verandert, maar omdat beheerders steeds vaker op zoek zijn naar veilige én praktisch beheersbare oplossingen.