Platform over civiele techniek, ondergrondse infra, energie, bouwmaterieel & bouwmachines
In 2025 daagde Rijkswaterstaat startups uit om snel maatschappelijke innovaties tot stand te brengen: een biobased geluidscherm, een digitale oefentool voor stormscenario’s en een duurzame onderhoudsoplossing voor bruggen en viaducten. Dit gebeurde onder de vlag van het programma Startup in Residence Intergov. De drie deelnemende startups wisselen tijdens een rondetafelgesprek ervaringen uit met projectleider Loni Dida.
“Als Rijkswaterstaat staan we voor grote opgaven in een snel veranderende wereld”, zegt Loni. “De vernieuwing van een groot aantal van onze tunnels, bruggen, sluizen en gemalen valt bijvoorbeeld samen met ontwikkelingen op het gebied van verduurzaming, smart mobility en digitalisering. Om die opgaven goed aan te pakken, zoeken we nieuwe mogelijkheden om innovaties in te kopen. Startups, scale-ups en mkb-bedrijven zijn hiervoor interessant vanwege hun innovatiesnelheid. Het mooie is dat we niet zelf een manier hoefden te bedenken om deze bedrijven te bereiken, maar konden aansluiten bij het rijksbrede programma Startup in Residence (SiR) Intergov, dat al ruim zeven jaar loopt. In 2025 zijn we een samenwerking met dit programma gestart. Daarin hebben we drie zogenoemde challenges uitgezet: voor een biobased geluidscherm, een digitale oefentool bij hoogwater en storm, en voor duurzame onderhoudsoplossingen.”
Wij zijn geabonneerd op de nieuwsbrief van Starthubs, vertelt Anja Verdonk, architect bij Natrufied Architecture. “Op dit platform plaatst Rijkswaterstaat hun challenges in het kader van SiR Intergov. Met ons bedrijf hebben we inmiddels voor allerlei soorten gebouwen biobased ontwerpen gemaakt – van villa’s en sociale woningbouw tot kinderopvang en resorts – maar aan een geluidscherm had ik zelf nog nooit gedacht. Dat leek me een leuke nieuwe uitdaging. Belangrijk voor ons was ook de laagdrempelige instap van het programma. We hoefden geen bergen papier aan te leveren. In een week tijd hebben we onze aanpak beschreven.”
Joël Repko, mede-eigenaar van Propus: “Die lage drempel scheelt inderdaad veel. Bij grote Europese aanbestedingen moet je vaak eerst een uitgebreide checklist doorlopen. Hier konden we direct de inhoud in om onze kundigheid te bewijzen. Wij hadden eerder al software voor een leerplatform ontwikkeld. Nu lag er de vraag om voor afdeling Kust van het Watermanagementcentrum Nederland (WMCN) een tool te ontwikkelen om vaker op afstand te kunnen trainen met complexe stormscenario’s, inzicht te krijgen in het geleerde en zo te kunnen evalueren, verder te trainen en te leren om waterstanden steeds beter te voorspellen. Een mooie kans om ons leerplatform uit te breiden.”
Ook Jurriaan Vollebregt, mede-eigenaar van Digistruct, had met zijn bedrijf al eens eerder meegedaan met SiR Intergov. “Dat beviel zo goed dat we het graag nog eens probeerden. Uit gesprekken met ingenieurs hadden we begrepen dat er infrastructurele objecten zijn die problemen krijgen doordat de bitumen voegen tussen de betonnen onderdelen gaan lekken. Ons idee om dat proces te monitoren met sensoren sloot goed aan bij de challenge voor een duurzame onderhoudsoplossing voor Rijkswaterstaatobjecten.”
Per challenge kreeg Rijkswaterstaat ongeveer vijftien inschrijvingen met een beknopt plan van aanpak. “Op basis daarvan kozen we in de eerste ronde een top-3 per challenge die het best aansloot bij onze behoeften”, zegt Loni. “Die drie kregen in een tweede ronde de kans om hun voorstel aan te scherpen en te pitchen. Vervolgens selecteerden we met een expertjury een winnaar op basis van de gunningscriteria innovativiteit, praktische toepasbaarheid en schaalbaarheid.”
Anja is onder de indruk van de begeleiding, zowel door Rijkswaterstaat als het SiR Intergov-programma, waar een heel team werd samengesteld. “Daar kunnen we makkelijk een beroep op doen. Of we nou meer willen weten over de regelgeving rond het opensource beschikbaar maken van onze ontwerpen of met een provincie in gesprek willen over duurzaamheid, mensen zetten zich graag voor ons in.” Die welwillende opstelling ziet Jurriaan ook: “We krijgen snel antwoord op vragen. Ook werden we direct in contact gebracht met een team experts met jarenlange ervaring in beton en voegen bij onder meer het IAK. Op die manier kregen we vrij snel een viaduct bij Apeldoorn toegewezen om proeven met onze sensor uit te voeren.”
Joël ervaart het programma echt als een co-creatie: “We ontwikkelen samen een product dat aansluit op de behoefte van Rijkswaterstaat. De challengehouder, de persoon die vanuit Rijkswaterstaat het probleem heeft aangedragen, kijkt mee en stuurt bij. Belangrijk is ook dat we direct samenwerken met eindgebruikers: een fijn team van hydrologen. Zij helpen ons om de software steeds beter te maken door zowel hun inhoudelijke kennis als hun gebruikerservaringen te delen in feedbacksessies. Het is mooi om te zien dat het team de software al omarmt en er graag mee werkt.”
Voor ons als Rijkswaterstaat zijn de samenwerkingstrajecten goed bevallen, zowel met het rijksbrede SiR Intergov-programma als met de startups, resumeert Loni. “We zijn blij dat we met dit podium een ingang hebben om samen te werken met de markt van startups en andere kleine bedrijven. We worden er zelf ook innovatiever van en de ontwikkelde oplossingen dragen bij aan onze opgaven. Zo maakt Digistruct onderhoud goedkoper, biedt Natrufied maatschappelijke meerwaarde en helpt Propus om droge voeten te houden.”
●
