Niet de vraag naar woningen en infrastructuur, maar de uitvoerbaarheid van projecten dreigt de grootste rem te worden op de Europese bouw- en infrastructuursector. Terwijl Europa kampt met een woningtekort van miljoenen woningen en een toenemende behoefte aan vernieuwing van bestaande infrastructuur, zorgen personeelstekorten, complexe regelgeving, financieringsvraagstukken en verouderde werkwijzen voor steeds meer druk op de haalbaarheid van projecten.
De urgentie is groot. De EU en het Verenigd Koninkrijk kampen met een woningtekort van maximaal 9,6 miljoen woningen. In 2025 waren volgens de European Investment Bank 2,25 miljoen nieuwe woningen nodig, maar werd slechts de helft daarvan gebouwd. Tegelijkertijd daalde de woningbouwproductie in Europa in 2024 en 2025 met ten minste 10%. Ook de vervanging en verduurzaming van bestaande infrastructuur vraagt de komende jaren om forse investeringen
De toenemende druk op de haalbaarheid van projecten wordt veroorzaakt door een combinatie van factoren. Bouw- en infrabedrijven hebben te maken met een tekort aan gekwalificeerd personeel, langdurige vergunningstrajecten, stijgende kosten en operationele processen die onvoldoende zijn ingericht op de complexiteit van moderne projecten. Volgens Robbert Ausems, Business Unit Directeur Bouw bij 4PS, raken veel van deze uitdagingen elkaar direct: “Ons elektriciteitsnet zit vol en we kunnen nieuwe woningen niet aansluiten. In mijn omgeving in Zuid-Nederland staat een nieuwe wijk met 300 woningen, waarvan slechts de helft bewoond kan worden.”
Ook de beschikbaarheid van vakmensen blijft een belangrijke beperkende factor. Volgens data van Oxford Economics geeft 28% van de bouwbedrijven aan dat een tekort aan personeel hun output beperkt. Daarnaast wil 14% van de bedrijven in 2026 arbeid vasthouden om toekomstige risico’s te beperken. Robbert Ausems benadrukt dat het niet alleen gaat om mensen, maar vooral om vakmanschap: “Arbeid is een van de grootste problemen in de bouw, maar de grotere uitdaging is het vinden van gekwalificeerde arbeid.”
Bedrijven zoeken verschillende manieren om de druk op projecten te verlagen. Daarbij blijkt digitalisering vooral effectief wanneer technologie wordt ingezet voor concrete operationele uitdagingen.
Een voorbeeld uit de praktijk van VolkerWessels UK laat zien dat digitalisering vooral waarde oplevert wanneer technologie gericht wordt ingezet op concrete operationele uitdagingen. Door te focussen op een beperkt aantal digitale toepassingen die direct bijdragen aan procesverbetering, projectperformance en betere adoptie, wordt digitalisering beter beheersbaar en effectiever.
Volgens Anita Harris, CFO bij VolkerWessels UK, draait het daarbij niet om méér technologie, maar om de juiste technologie op het juiste moment: “Door te focussen op een kleiner aantal oplossingen met veel impact, kunnen we adoptie versterken en betere resultaten behalen.”
Naast digitalisering zoeken bedrijven naar alternatieve manieren om projecten uitvoerbaar te houden. Daarbij winnen renovatie, herbestemming, prefab bouw, industrialisatie en ketensamenwerking aan belang.
Volgens Robbert Ausems laten veel organisaties zien dat zij zich aanpassen aan veranderende omstandigheden: “Europese bouwbedrijven schalen niet zomaar af. Ze zoeken andere opties, zoals tiny houses, optoppen of het ombouwen van kantoren naar woningen.”
Ook prefab en industrialisatie bieden kansen. Robbert Ausems stelt dat grote woningbouwers steeds vaker eigen fabrieken gebruiken voor prefabwoningen en dat bouwbedrijven daardoor meer op productiebedrijven gaan lijken. VolkerWessels UK ziet in moderne bouwmethoden vooral een manier om projecten voorspelbaarder en beter beheersbaar te maken.
Anita Harris verwoordt dit als een verschuiving naar meer gecontroleerde en voorspelbare projectuitvoering: “Door meer planning en coördinatie in de preconstruction-fase te brengen, kunnen we meer zekerheid bieden aan onze teams en klanten.”
Naast operationele uitdagingen blijft toegang tot financiering essentieel voor de realisatie van woningbouw- en infrastructuurprojecten. David Keniry, adviseur voor private en publieke ontwikkelingen in Europa en de VS, wijst op het belang van private financiering en samenwerking “Private financiering is essentieel om de huidige uitdagingen in infrastructuur en woningbouw in Europa aan te pakken.” Hij benadrukt dat modellen zoals design, build, finance, maintain of operate kunnen helpen om zowel kortetermijnresultaten als langetermijnwaarde te realiseren.
De rode draad in de sector is duidelijk: organisaties die digitalisering combineren met standaardisatie, innovatie in de keten, moderne bouwmethoden en meer flexibiliteit, zijn beter in staat om projecten voorspelbaar en uitvoerbaar te houden. Daarmee wordt haalbaarheid steeds meer een strategische succesfactor voor de Europese bouw- en infrastructuursector.