Not more technology, but smarter choices

Eenvoud als sleutel tot robuuste verkeerssystemen

Met de overname van de VEVA- en CADO-systemen uit de stal van SPIE staat VEVACADO voor een duidelijke technische opgave: systemen die jarenlang nauwelijks zijn doorontwikkeld, toekomstbestendig maken voor een infrastructuur die steeds hogere eisen stelt aan veiligheid, beschikbaarheid en cybersecurity. In gesprek met technisch manager Jasper Bethlehem en eigenaar Martin Nanninga wordt duidelijk dat die opgave minder draait om méér techniek, maar juist om betere keuzes in techniek.

De systemen waar VEVACADO mee werkt, zijn op papier relatief eenvoudig: slagboomachtige installaties die rijstroken afsluiten of verkeer verplaatsen. In de praktijk gaat het echter om cruciale schakels in verkeersmanagementsystemen, bijvoorbeeld bij wisselstroken of tunneltoepassingen. “De impact van een storing is direct groot”, zegt Nanninga. “Als zo’n systeem stilvalt, ligt de doorstroming stil of ontstaan er onveilige situaties.”

Juist daarom is de balans tussen veiligheid en beschikbaarheid een terugkerend thema in de doorontwikkeling. Nanninga illustreert dat met een project uit het verleden, waar veiligheidssystemen zo ver waren doorgevoerd dat één defect lampje voldoende was om een complete installatie stil te leggen. “Op papier klopt dat. In de praktijk werkt het niet. Dan moet je opnieuw nadenken over hoe je veiligheid borgt zonder je systeem kwetsbaar te maken.”

Die les vormt de basis onder de technische koers van VEVACADO. Bethlehem: “Je moet voorkomen dat je systemen gaat over-engineeren. Hoe meer componenten je toevoegt, hoe groter de kans dat er ergens iets uitvalt. Uiteindelijk wil je een machine die robuust is én onderhoudbaar blijft.”

Keep it simple

De ontwerpfilosofie die Bethlehem hanteert, is helder: keep it simple. Waar traditionele systemen werken met een combinatie van sensoren en vaste referentiepunten in het wegdek, zoekt VEVACADO naar slimmere, maar juist minder complexe oplossingen.

Een concreet voorbeeld daarvan is het Multipoint Positioning System (MPS), dat momenteel wordt ontwikkeld voor de VEVA-installaties. In bestaande systemen wordt de positie van een bewegende arm bepaald aan de hand van sensoren in het wegdek. Na een noodstop of stroomuitval moet het systeem vaak terug naar een nulpositie, voordat het weer operationeel is.

“Dat kost tijd, zeker bij grote installaties”, legt Nanninga uit. “Bij een VEVA-arm van 150 meter praat je al snel over tien tot vijftien minuten bewegingstijd, los van de voorbereiding.”

Het MPS pakt dat fundamenteel anders aan. In plaats van één referentiepunt werkt het systeem met meerdere encoderposities in de machine zelf. Door deze posities continu te vergelijken en te analyseren, weet de installatie op elk moment exact waar zij zich bevindt.

Bethlehem: “We gebruiken meerdere encoders en kijken naar de onderlinge hoeken en posities. Daarmee kun je niet alleen de positie bepalen, maar ook afwijkingen detecteren. Als een wiel slipt of achterblijft, zie je dat direct in de data en kun je daarop sturen.”

Het belangrijkste voordeel zit in de bedrijfszekerheid. Na een noodstop of spanningsuitval kan de installatie direct verder, zonder eerst te moeten herinitialiseren. Dat verkort stilstand en maakt het systeem beter inzetbaar in dynamische verkeerssituaties.

Beschikbaarheid als harde eis

Naast veiligheid is beschikbaarheid een van de belangrijkste ontwerpcriteria. In sommige projecten wordt zelfs een beschikbaarheid van 100 procent gevraagd. “Dat is theoretisch niet haalbaar”, zegt Nanninga. “Maar je moet het wel benaderen.

Dat betekent dat je vanaf het ontwerp moet nadenken over hoe je storingen voorkomt en hoe je ermee omgaat als ze toch optreden.”

Die benadering vraagt om keuzes. Niet elk veiligheidsmechanisme hoeft automatisch te leiden tot een volledige systeemstop. Tegelijkertijd mag de veiligheid nooit in het gedrang komen. Het resultaat is een gelaagde benadering, waarbij kritische functies prioriteit krijgen, maar minder kritische componenten niet direct het hele systeem stilleggen.

Cybersecurity als nieuwe randvoorwaarde

Een relatief nieuwe dimensie in de ontwikkeling is cybersecurity. Nieuwe CE-richtlijnen stellen aanvullende eisen aan de digitale veiligheid van systemen. Voor infrastructuurtoepassingen, waar systemen vaak op afstand worden bediend, is dat geen bijzaak. “Als iemand met verkeerde intenties zo’n systeem kan beïnvloeden, kan de impact enorm zijn”, aldus Nanninga.

Voor nieuwe installaties betekent dit dat zowel hardware als software zo worden opgebouwd dat updates en beveiligingsmaatregelen gedurende de levensduur mogelijk blijven. Bij bestaande installaties ligt dat complexer. Daar moet per locatie worden gekeken welke componenten aanwezig zijn en hoe cybersecurity kan worden geïntegreerd zonder de werking van het systeem te verstoren. Bethlehem: “In veel gevallen is het technisch mogelijk om beveiliging toe te voegen, maar het heeft wel impact op het bovenliggende systeem. Dat vraagt afstemming met de opdrachtgever.”

Systeemintegratie en praktijk

De VEVA- en CADO-systemen functioneren zelden op zichzelf. Ze maken onderdeel uit van bredere verkeersmanagementsystemen, vaak aangestuurd vanuit een centrale controlroom. VEVACADO levert daarbij de fysieke installaties en de aansturing binnen het afgesloten gebied, terwijl de integratie met bijvoorbeeld verkeerslichten en portalen plaatsvindt op systeemniveau.

“Je moet het hele proces ontwerpen”, zegt Nanninga. “Van snelheidsverlaging en waarschuwing tot het daadwerkelijk afsluiten en verleggen van rijstroken. Onze systemen zitten precies in dat kritische stuk waar het verkeer fysiek wordt gestuurd.”

Internationale toepassingen, zoals in Singapore, laten zien hoe dergelijke systemen worden ingezet om de capaciteit van bestaande infrastructuur optimaal te benutten. Door rijstroken dynamisch toe te wijzen aan de dominante verkeersrichting, kan de doorstroming aanzienlijk worden verbeterd zonder fysieke uitbreiding van de weg.

Internationaal speelveld

De projecten van VEVACADO beperken zich nadrukkelijk niet tot Nederland of Europa. Het bedrijf opereert wereldwijd, met installaties in onder meer Duitsland, Azië en Oceanië. Die internationale spreiding stelt hoge eisen aan de technische uitwerking. Niet alleen vanwege verschillen in regelgeving en normen, maar ook door uiteenlopende opvattingen over veiligheid, beschikbaarheid en remote beheer.

Waar in landen als Australië en Nieuw-Zeeland relatief snel wordt ingezet op digitale aansturing en beheer op afstand, is in bijvoorbeeld Duitsland de terughoudendheid groter en ligt de nadruk sterker op fysieke zekerheid en controle. Dat vraagt om systemen die flexibel zijn in configuratie, maar tegelijk robuust genoeg om in verschillende contexten betrouwbaar te functioneren.

Ook praktische randvoorwaarden spelen een rol. In sommige projecten is het aanleggen van fysieke infrastructuur, zoals glasvezelverbindingen, complex en kostbaar. Dat dwingt tot slimme keuzes in communicatie en systeemarchitectuur, zonder concessies te doen aan veiligheid en beschikbaarheid. Juist in dat spanningsveld tussen techniek, omgeving en gebruik laat de internationale praktijk zien waar de meerwaarde van een doordacht ontwerp ligt.

Vooruitkijken

De technische ontwikkeling van VEVACADO laat zien dat innovatie in de infrastructuursector niet per definitie betekent dat systemen complexer worden. Integendeel: juist door complexiteit te reduceren en functies slimmer te organiseren, ontstaat een hogere mate van betrouwbaarheid.

Bethlehem vat het samen: “Het lijkt misschien simpel wat we doen. Maar de uitdaging zit in het weglaten van wat niet nodig is, zonder concessies te doen aan veiligheid en functionaliteit.”

Met die benadering probeert VEVACADO een nieuwe generatie verkeersmanagementsystemen te ontwikkelen die niet alleen voldoen aan de eisen van vandaag, maar ook bestand zijn tegen de technologische en maatschappelijke ontwikkelingen van morgen.