Hoe techniek en uitvoering samenkomen bij dijkversterking Arcen

Samenwerken aan één doel

De dijkversterking bij Arcen is allesbehalve een standaardproject. Langs het tracé komen verschillende typen waterkeringen samen: een groene dijk die opgaat in het landschap, een zelfsluitende waterkering in de historische kern en een combinatie van een dijk, kasteelmuur en watermolen in het zuiden van het dorp. Achter die ogenschijnlijk vanzelfsprekende overgangen schuilt een complexe technische opgave. De engineering van de groene keringen en de omgeving rond de watermolen lagen in handen van ingenieurs- en adviesbureau TAUW.

“Wij zijn regelmatig de smeerolie tussen alle partijen”, zegt Harry Grevers, technisch ontwerpleider bij TAUW. “Onze taak is om het ruimtelijke ontwerp te vertalen naar een technisch uitvoerbaar plan waarin alle disciplines samenkomen.” Samen met collega Johan Labordus werkte hij het definitieve ontwerp uit. Daarbij werden alle 3D-deelmodellen geïntegreerd, de uitvoerbaarheid beoordeeld en de ontwerpen tijdens de uitvoering waar nodig aangepast. “Het mooie aan een project als Arcen is dat iedere partij doet waar hij goed in is. Samen werk je toe naar één eindresultaat.”

Van idee naar uitvoerbaar ontwerp

Volgens Johan begint engineering al bij het eerste ontwerpvraagstuk. “Je start met een knelpunt en werkt verschillende oplossingsrichtingen uit. Daarbij weeg je steeds alle belangen mee. Dat vraagt voortdurend om keuzes.” Achter de schermen leveren uiteenlopende specialisten hun bijdrage aan het ontwerp. Van waterveiligheid, riolering en verhardingen tot landschapsarchitectuur en ecologie. Ook belanghebbende partijen als Waterschap Limburg, gemeente Venlo en Stichting het Limburgs Landschap brengen hun kennis en eisen in.

“Als ontwerpleider is het onze taak om al die input samen te brengen in één integraal 3D-model en uiteindelijk uit te werken tot tekeningen”, leggen beide heren uit. “Daarnaast stemmen we voortdurend af met de uitvoering. Hoe bouwen we het? Welke oplossingen zijn praktisch uitvoerbaar? Door die samenwerking maak je keuzes die buiten ook echt werken.”

Puzzel rond watermolen

De kracht van die integrale aanpak komt goed naar voren bij de Wijmarsche watermolen en de monding van de Lingsforterbeek. Hier moesten waterveiligheid, cultuurhistorie, ecologie en recreatie samenkomen in één ontwerp. Een belangrijk uitgangspunt was het beschermen van Graanbranderij De IJsvogel. “Doordat het terrein straks tussen de oude en nieuwe waterkering ligt, kan bij hoogwater op de Maas het water uit de Lingsforterbeek niet langer vanzelf afstromen naar de Maas,” licht Harry toe. “Daarom is gekozen voor een nieuw gemaal met drie pompen die bij hoogwater in werking treden.” Ook de nieuwe vispassage vroeg om maatwerk.” De watermolen heeft voldoende water nodig om te kunnen draaien, terwijl de vispassage juist een minimale waterdiepte nodig heeft om goed te functioneren. Dat vraagt om een zorgvuldige balans.”

Op één lijn

Rond de watermolen vormden het gemaal, de kistdam, de vispassage en de inrichting van de omgeving uiteindelijk één integraal ontwerp. Dat kwam alleen tot stand door intensief overleg tussen alle betrokken partijen, waaronder ook beheer en automatisering van het waterschap. “Partijen op één lijn krijgen is soms misschien wel de grootste uitdaging. Iedereen heeft zijn eigen belangen, maar door met elkaar in gesprek te blijven kom je uiteindelijk tot de beste oplossing. Uiteindelijk werk je samen aan hetzelfde doel: een waterkering die veilig is, goed te beheren én passend bij de omgeving.”