Bij een dijkversterking draait veel om wat je níét ziet. Voordat de eerste kuub grond wordt verzet, moet duidelijk zijn wat er in de bodem zit. Voor de dijkversterking bij Arcen speelde Diseo daarin een belangrijke rol. Het milieukundig adviesbureau bracht de bodemkwaliteit van het projectgebied in kaart, begeleidt aanvullend onderzoek en ondersteunt Dijkzone Alliantie Arcen bij het omgaan met de complexe regelgeving rondom grondstromen.
“Bij dit project hebben we eigenlijk al onze vakkennis kunnen inzetten”, vertelt Martijn Veenhuis, mede-eigenaar van Diseo. Diseo voert veelal in opdracht van aannemers bodemonderzoek uit. Daarbij kijkt het bureau niet alleen naar nieuwe onderzoeken, maar ook kritisch naar bestaande gegevens. Welke bodemonderzoeken zijn al uitgevoerd? Zijn ze volgens de geldende richtlijnen uitgevoerd? En zijn de resultaten nog geldig? Op basis daarvan ontstaat een compleet overzicht van het werkgebied, inclusief eventuele blinde vlekken waar aanvullend onderzoek nodig is. Die kennis is essentieel voor de uitvoering. Ook bij de dijkversterking in Arcen bleek die voorbereiding belangrijk.
Hoewel het project relatief compact is, noemt Martijn het een van de complexere dijkversterkingen waaraan Diseo heeft gewerkt. “Arcen is geen uitgestrekt agrarisch gebied, maar een intensief gebruikte omgeving. Daardoor kom je veel verschillende bodemkwaliteiten tegen en is de variatie in bodemanalyses groot.” Een belangrijk aandachtspunt was de ligging van het projectgebied. Bij dijkversterkingen wordt onderscheid gemaakt tussen landbodem en waterbodem. Voor beide gelden andere onderzoeksstrategieën en wettelijke kaders. “Sommige waterbodemonderzoeken zijn maar drie jaar geldig, terwijl een project als dit veel langer loopt. Dat betekent dat je goed moet afstemmen wanneer grondverzet plaatsvindt en of onderzoeken eventueel opnieuw moeten worden uitgevoerd. In Arcen ligt de situatie extra genuanceerd. Nagenoeg heel Arcen valt onder het zogenoemde droge oevergebied. Daardoor liggen locaties die buitendijks lijken, juridisch toch binnen de onderzoeksstrategie voor landbodem.”

Wat de dijkversterking in Arcen bijzonder maakt, is de aanleg van de langste zelfsluitende waterkering van Nederland. De werkzaamheden vonden grotendeels plaats in de bebouwde kom, waardoor ook veel particuliere achtertuinen onderdeel werden van het onderzoeksgebied. “Voor de waterkering moesten we dieper de bodem in dan bij een regulier bodemonderzoek. Dan kom je echt van alles tegen: van schone grond tot lichte verontreinigingen en soms asbest. Als verontreinigingen worden aangetroffen, moeten die zorgvuldig worden gesaneerd. Dat vraagt veel afstemming tussen alle betrokken partijen”, zegt Bram van Tent, adviseur bij Diseo.
Volgens Martijn zit de meerwaarde van Diseo vooral in het ontzorgen van Dijkzone Alliantie Arcen. “Door kennis van bodemkwaliteit te combineren met actuele wet- en regelgeving helpen we aannemers om risico’s vooraf inzichtelijk te maken. Een zorgvuldig uitgevoerd bodemonderzoek vormt namelijk het erkende bewijsmiddel waarmee grond kan worden afgevoerd en elders opnieuw kan worden toegepast. Blijkt tijdens de uitvoering dat grond toch niet geschikt is voor hergebruik, dan heeft dat direct gevolgen voor de planning, de logistiek én de projectkosten. Een juiste interpretatie van bodemonderzoek kan de aannemer veel geld besparen. Ons doel is om ervoor te zorgen dat de uitvoering soepel verloopt, zonder onnodige vertragingen door bodemvraagstukken. Dat maakt dit werk zo mooi.”
Ook de samenwerking met Dijkzone Alliantie Arcen verloopt volgens hem prettig. “De lijnen zijn kort en we stemmen veel met elkaar af. Daardoor kunnen we snel schakelen wanneer dat nodig is. Bij een project als de dijkversterking in Arcen is dat van grote waarde.”