Nederland heeft de komende decennia een ongekende hoeveelheid infrawerk te verzetten. Bruggen, sluizen, tunnels en viaducten uit de jaren vijftig en zestig naderen het einde van hun technische levensduur. Wegen worden intensiever en zwaarder belast dan ooit. Tegelijkertijd moeten energienetten worden uitgebreid, steden klimaatbestendiger worden en infrastructuur weerbaarder tegen extreem weer en geopolitieke dreigingen. Geld en techniek zijn daarbij allang niet meer de enige beperkende factoren. Steeds vaker dringt zich een veel basalere vraag op: wie gaat al dat werk eigenlijk doen?
Rijkswaterstaat spreekt inmiddels van de grootste onderhoudsopgave uit zijn geschiedenis. Veel bruggen, tunnels, sluizen en wegen moeten dringend worden gerenoveerd of vervangen. Een deel van het onderhoud is de afgelopen jaren zelfs uitgesteld door gebrek aan financiering én gekwalificeerde vakmensen.
Ook buiten het rijksareaal stapelt het werk zich op. TNO becijferde dat Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen gezamenlijk tienduizenden civiele constructies beheren. Tot 2100 is naar schatting zo'n 260 miljard euro nodig voor onderhoud, renovatie en vervanging. Alleen al in dit decennium vraagt die opgave volgens TNO om meer dan een verdubbeling van de uitvoeringscapaciteit. Gemeenten beheren bovendien circa 66.000 bruggen. En daar wringt het. Want waar de hoeveelheid werk groeit, blijft technisch personeel schaars.

UWV telde in het tweede kwartaal van 2026 nog 28.600 vacatures in de bouw. Vooral de GWW springt eruit: van de vijftien bouwberoepen met de grootste arbeidsmarktkrapte zijn er negen direct aan infrastructurele werkzaamheden verbonden. Denk aan adviseurs, constructeurs, werkvoorbereiders, uitvoerders en monteurs. Een belangrijke oorzaak is de beperkte uitstroom uit GWW-opleidingen, terwijl tegelijkertijd ervaren vakmensen met pensioen gaan.
Het beeld wordt nog scherper in het begin dit jaar verschenen onderzoek ‘Extreme toekomstscenario's arbeidsmarkt’, uitgevoerd door TNO Health & Work in opdracht van NGinfra. Binnen NGinfra werken Alliander, Havenbedrijf Rotterdam, ProRail, Rijkswaterstaat, Schiphol en Vitens samen aan langetermijnvraagstukken rond infrastructuur.
Het rapport haalt een eerdere McKinsey-schatting aan van een mogelijk tekort van 100.000 tot 150.000 technisch geschoolde fte's in 2030 wanneer de huidige trends worden doorgetrokken. De onderzoekers waarschuwen tegelijk dat het arbeidsmarktvraagstuk niet simpelweg met een rechte lijn naar de toekomst kan worden geëxtrapoleerd. Klimaatverandering, AI, geopolitiek en arbeidsmarktschaarste beïnvloeden zowel de hoeveelheid werk als de vaardigheden die nodig zijn.
TNO werkte daarom vier extreme toekomstbeelden uit. In een groene wereld groeit vooral de vraag naar vaardigheden voor energie- en klimaattransities. In een wereld waarin AI en economische groei domineren, ontstaat een mondiale slag om ingenieurs, AI-specialisten, cybersecurityexperts en andere technisch geschoolde professionals. Een geopolitiek versplinterde wereld vraagt weer meer kennis rond veiligheid en weerbaarheid. Alleen tijdens een gecombineerde economische- en klimaatcrisis neemt de algemene druk op de arbeidsmarkt af.
De rode draad: Human Capital draait niet uitsluitend om meer mensen vinden. Het gaat net zo goed om andere mensen bereiken, kennis vasthouden, voortdurend opleiden en schaarse expertise slimmer inzetten.

Precies daar wil InfraTech 2027 met het nieuwe NextGen Plein op inhaken. Human Capital behoort tot de zes centrale inhoudelijke thema's van de beurs, die van 12 tot en met 15 januari 2027 opnieuw zo'n 500 exposanten en meer dan 23.000 vakprofessionals in Rotterdam Ahoy verwacht.
Op dit moment bestaat ongeveer tien procent van het InfraTech-publiek uit bezoekers onder de dertig jaar, waaronder studenten en young professionals. Het NextGen Plein moet die groep nadrukkelijker bedienen, maar richt zich ook op zij-instromers. Het wordt een ontmoetingsplaats waar zij op een leuke, interactieve manier kennismaken met de veelzijdigheid van de infrasector.
“Met het NextGen Plein willen we jongeren niet alleen vertellen hoe mooi de infrasector is, maar ze vooral iets laten beleven", zegt Annemieke den Otter, Manager Exhibitions voor InfraTech. "Het moet een plek worden waar ze binnenlopen, iets doen, iemand spreken en vervolgens denken: hier wil ik meer van weten."
Dat beleven krijgt een vrij praktische vertaling. Bezoekers kunnen bijvoorbeeld korte presentaties over Human Capital bijwonen en infrastructuur games spelen in een omgetoverde schaftwagen om zo kennis te maken met de vele kansen die de sector te bieden heeft. Ook staan meer dan 400 Technasiumleerlingen centraal. Zij werken tijdens InfraTech aan een Onderzoek & Ontwerpen (O&O)-challenge. Daarvoor gaan ze op ‘safari’ over de beursvloer, waar ze bij exposanten opdrachten uitvoeren. De onderzoeksresultaten presenteren zij vervolgens op het plein. Er komt een stagemarkt, terwijl Techniek Nederland met een Volkswagenbusje een mobiele podcastruimte inricht voor gesprekken over Human Capital. ¢ KIVI werkt aan sessies voor zij-instromers en ook Bouwend Nederland levert een inhoudelijke bijdrage. Een kleine theateropstelling biedt ruimte aan presentaties en gesprekken.
The NextGen Plaza is an initiative for and by the sector. Employees from the participating partners staff the plaza and work together to inspire young talent and strengthen the connection between education and the professional world.
Die aandacht voor zij-instroom is bepaald geen luxe. Techniek Nederland verwacht dat de technieksector tussen 2025 en 2029 121.000 nieuwe werknemers nodig heeft om groei én uitstroom op te vangen. Volgens de prognose moet ongeveer zeventig procent van die instroom van zij-instromers komen.
"We willen met het NextGen Plein verschillende routes naar de sector zichtbaar maken”, zegt beursmanager Den Otter. Voor de één begint die op het Technasium, voor een ander met een stage en voor weer iemand anders na tien of twintig jaar in een heel ander beroep. De infra kan het zich niet veroorloven om talent alleen via de traditionele route te zoeken."

Intussen wachten bedrijven niet af tot het reguliere onderwijs alle tekorten oplost. Op verschillende plekken ontstaan eigen vakscholen, leerwerktrajecten en samenwerkingen tussen bedrijven die op de markt elkaars concurrent zijn.
Een opvallend recent voorbeeld komt uit Friesland. Haitsma Beton, exposant op InfraTech 2027, heeft samen met Noppert Beton, Spaansen en Van der Hauw Betonbouw een eigen BBL-opleiding Betontimmerman opgezet. Aanleiding is even simpel als veelzeggend: in Noord-Nederland bestond geen specifieke mbo-opleiding voor het betonvak. De dichtstbijzijnde mogelijkheid lag volgens de initiatiefnemers in Barneveld.
De eerste vijf deelnemers begonnen in september bij Haitsma in Kootstertille. Elke tien weken verhuist de opleiding naar een ander deelnemend betonbedrijf, zodat verschillende onderdelen en specialismen in de praktijk worden geleerd. Voor de structurele samenwerking is zelfs Betoncoöperatief Noord-Nederland U.A. opgericht.
Juist dat gezamenlijke karakter is interessant. Bedrijven die normaal gesproken om opdrachten én personeel concurreren, spreken nu af elkaar niet leeg te trekken en samen te investeren in instroom en vakmanschap. Haitsma-directeur Wim Comello verwoordt het treffend: “alle bedrijven hebben hun eigen belang, maar profiteren uiteindelijk allemaal van voldoende goed opgeleid personeel.”
Het sluit bijna één op één aan bij de conclusies uit het NGinfra-onderzoek. TNO onderscheidt drie maatregelen die onder vrijwel alle onderzochte toekomstscenario's overeind blijven: gezamenlijk investeren in technologie, gezamenlijke scholings- en kennisinitiatieven ontwikkelen en personeel flexibeler delen via arbeidspools. Niet samenwerken leidt volgens de onderzoekers juist tot steeds sterkere concurrentie om dezelfde schaarse werknemers.

Haitsma staat niet alleen. Mourik startte enkele jaren geleden al de Mourik Vakschool, juist om mensen zonder relevante opleiding of werkervaring en kandidaten met een afstand tot de arbeidsmarkt een ingang te geven in infra, industrie en techniek. Deelnemers beginnen met een Werkfit Bootcamp van acht weken rond veiligheid, vakmanschap en werknemersvaardigheden. Wie die fase succesvol doorloopt, krijgt een contract en gaat verder in een maatwerk-leerwerktraject richting bijvoorbeeld GWW-vakman, betonreparateur, pijpfitter of industrieel reiniger.
Ook Civilion werkt al langer vanuit het principe dat de sector zelf opleidingscapaciteit moet organiseren. Het opleidingscentrum is opgericht door civiele aannemers en combineert werk bij bedrijven met erkende mbo- en hbo-trajecten. Civilion meldt inmiddels circa tachtig aangesloten bedrijven en 1.500 afgestudeerden. Ook kandidaten die al een ander diploma hebben of zich willen omscholen kunnen er versneld de civiele techniek instromen.
Een andere route komt van eerder genoemde De Nieuwe Ingenieurs, dat samen met onderwijsinstellingen en werkgevers Starterstrajecten ontwikkelt voor onder meer energie en rail. Daarbij wordt veel minder uitsluitend naar het oorspronkelijke diploma gekeken en meer naar potentieel en de vaardigheden die iemand nog moet ontwikkelen. Ook ervaren technici worden erbij betrokken: gepensioneerde vakmensen kunnen als mentor hun kennis aan zij-instromers doorgeven.
Op een nog hoger schaalniveau probeert het Aanvalsplan Techniek de arbeidsmarktopgave gezamenlijk aan te pakken. Bouwend Nederland, Techniek Nederland, FME, Metaalunie en andere werkgeversorganisaties trekken daarin samen op met FNV en CNV. Doel is in tien jaar 60.000 technische vacatures structureel in te vullen. De sectoren investeren daarvoor gezamenlijk 50 miljoen euro per jaar en vragen de overheid om dat bedrag te verdubbelen.
Er tekent zich daarmee een duidelijke beweging af: wachten tot 'de arbeidsmarkt' nieuw personeel levert, voldoet niet meer. Bedrijven, branches en infrabeheerders bouwen steeds vaker zelf aan de routes waarlangs mensen de sector binnenkomen.

Meer instroom alleen gaat de rekensom evenmin oplossen. Wanneer alleen al de vernieuwingsopgave om een forse verhoging van de uitvoeringscapaciteit vraagt, zal ook de productiviteit omhoog moeten. Digital twins, AI, prefabricage, sensortechnologie, robotisering en datagedreven assetmanagement kunnen helpen om schaarse mensen effectiever in te zetten.
Dat verandert tegelijkertijd het vak. Het NGinfra-onderzoek voorziet dat routinematige fysieke én cognitieve taken verder worden geautomatiseerd, terwijl complexere werkzaamheden overblijven. Digitale en technische vaardigheden worden belangrijker en permanente ontwikkeling wordt steeds vanzelfsprekender.
Daarom pleit TNO onder meer voor leven-lang-ontwikkelen, gezamenlijke opleidingen en uiteindelijk mogelijk zelfs een gezamenlijke Infra Academy. Technologie en Human Capital zijn in die redenering twee kanten van dezelfde opgave: slimmer werken lukt alleen wanneer mensen ook leren met die nieuwe techniek te werken.
"Human Capital staat niet los van digitalisering, verduurzaming of vervanging en renovatie. Uiteindelijk komen al die opgaven bij mensen terecht. Je kunt de mooiste innovaties bedenken, maar je hebt wel vakmensen nodig die ermee kunnen ontwerpen, bouwen, onderhouden en vernieuwen," stelt Annemieke den Otter.

De urgentie daarvan groeit snel. Het kabinet voegde op Prinsjesdag 2026 5,1 miljard euro toe aan het Mobiliteitsfonds tot en met 2040, waaronder 1,5 miljard euro extra voor groot onderhoud. Toch blijven scherpe keuzes nodig en verschuift geld van nieuwe aanleg naar renovatie en onderhoud.
De uitdaging voor de sector is daarmee wonderlijk concreet geworden. Nederland weet welke bruggen verouderen. De investeringsopgave is steeds beter in beeld. Technologie kan processen versnellen en automatiseren. En aan werk ontbreekt het voorlopig niet. Maar de meest onzekere productiefactor heeft ondertussen ook een naam: mens.
Daarmee is Human Capital tijdens InfraTech geen zacht HR-thema tussen beton, asfalt, staal en zwaar materieel. Het is een randvoorwaarde voor vrijwel alles wat op de beursvloer wordt besproken. Zonder constructeurs geen brugrenovatie. Zonder monteurs geen beweegbare kunstwerken. Zonder digitale specialisten geen slim assetmanagement. Zonder nieuwe instroom geen opvolging van het vakmanschap dat de komende jaren met duizenden ervaren medewerkers de sector dreigt te verlaten.
Het NextGen Plein laat daarbij vooral zien dat de oplossing niet uit één richting zal komen. Student, starter, zij-instromer, ervaren vakman, werkgever en opleider zullen elkaar eerder en vaker moeten vinden. Want de grootste infraopgave van Nederland moet uiteindelijk nog altijd door mensen uitgevoerd worden.
Neem dan rechtstreeks contact op met InfraTech.
Contact opnemen