Testen, onderhouden en certificeren
Parkeergarageventilatie zorgt niet alleen voor een efficiënte afvoer van schadelijke uitlaatgassen, maar kan ook een cruciale rol spelen in de brandveiligheid. “Een goed ontworpen parkeergarageventilatiesysteem draagt bij aan een comfortabele én veilige omgeving voor gebruikers en hulpdiensten”, vat Stan Veldpaus, Projectadviseur Rookbeheersingssystemen bij Kingspan Light + Air treffend samen. “Tijdens normaal gebruik voert het ventilatiesysteem schadelijke stoffen zoals koolmonoxide, stikstofoxiden en fijnstof doeltreffend af. In geval van brand helpt het systeem bovendien om rook en hitte te beheersen en af te voeren. Ook wordt de inzet van de brandweer ondersteund.” Kingspan Light + Air treedt hierbij graag op als kennispartner, met als doel om de installaties op de juiste manier te ontwerpen én de doelstelling goed te definiëren. Bovendien kan zij de juiste systemen leveren, monteren en onderhouden.
“Als het gaat om brandveiligheid, zijn in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) randvoorwaarden opgenomen voor twaalf gebruiksfuncties”, weet Stan. “Van woningen en hotels tot industriële gebouwen. Parkeergarages vallen onder de ‘overige gebruiksfunctie’ en moeten onder meer voldoen aan strikte eisen voor brandcompartimentering en vluchtweglengtes.” Met name de brandcompartimentering zorgt hierbij regelmatig voor uitdagingen, merkt hij. “Parkeergarages worden vaak ondergronds en zo compact mogelijk gebouwd, waardoor zij vaak laag en donker zijn. Hierdoor kunnen rook en hitte bij brand zich snel ophopen, wat het lastig maakt voor brandweerlieden om goed hun werk te kunnen doen. Wanneer de compartimentering na 60, 90 of 120 minuten bezwijkt, bestaat bovendien het risico dat brand en rook zich verspreiden, de constructieve veiligheid in gevaar komt en brandweerlieden hun weg naar buiten niet meer (goed) kunnen vinden. Ventilatie – en dan met name rookwarmteafvoer – kan in dit geval een belangrijk hulpmiddel zijn.”

Rookwarmteafvoer is volgens de Bbl (nog) geen basisoplossing. “Wanneer een parkeergarage wordt onderverdeeld in brandcompartimenten, zijn veelal geen aanvullende voorzieningen zoals sprinklers of een rookbeheersingssysteem vereist”, aldus Stan. “Toch wordt de combinatie van ventilatie en rookwarmteafvoer steeds vaker gevraagd. Bijvoorbeeld door gebouweigenaren en gebruikers, die de voorkeur geven aan ruim opgezette en lichte parkeergarages met vrije zichtlijnen en een duidelijke routing. Met name omdat dit hun gevoel van veiligheid bevordert, weet Stan. “En ook de hulpdiensten geven de voorkeur aan niet-gecompartimenteerde parkeergarages, waarin zo snel mogelijk en met de wind in de rug de locatie van de brand bereikt kan worden. Om zowel gebouweigenaren, gebruikers áls hulpdiensten van dienst te zijn, adviseren wij om parkeergarages – op basis van gelijkwaardigheid – te voorzien van een rookbeheersingssysteem (RBI) en de dagelijkse ventilatie hierin te integreren.”
“Wanneer een rookbeheersingssysteem als gelijkwaardige oplossing mag worden toegepast, vormt deze installatie onderdeel van het vergunde veiligheidsniveau”, verduidelijkt Stan. “In dit geval moet de installatie voorzien worden van een oplevercertificaat. De RBI moet vervolgens vier- en achtmaandelijks door de gebouweigenaar gecontroleerd worden. En ook jaarlijks onderhoud is verplicht, conform de normen en fabrikantvoorschriften. Daarna volgt een functionele beproeving, waarna de installatie bij goed functioneren een inspectiecertificaat ontvangt, vergelijkbaar met het onderhoud en de APK van een auto.”

Het inspectiecertificaat voor rookbeheersingsinstallaties in parkeergarages is sinds 2012 verplicht. “In ons land staan echter ook oudere objecten die onder het inspectiecertificaat gebracht moeten worden”, aldus Stan. “Om dit mogelijk te maken, proberen wij allereerst het doel van de rookbeheersingsinstallatie te achterhalen. Is dit doel nog altijd actueel, bijvoorbeeld met het oog op het groeiende aantal elektrische auto’s? En voldoet de installatie (nog) aan het betreffende normatieve kader? Hierbij worden regelmatig rookproeven uitgevoerd – bijvoorbeeld conform de informatieve bijlage van de NEN6098 en in samenwerking met de certificerende instanties – om de doelmatigheid van het systeem aan te tonen.” Als voorbeeld noemt hij een parkeergarage uit 2006 in Ubbergen, waar Kingspan Light + Air recent de volledige schakelapparatuur heeft vervangen. Vervolgens is in samenwerking met een inspectie-instelling een rookproef uitgevoerd om de vereiste minimale zichtlengte bij brand succesvol aan te tonen.