Platform over civiele techniek, ondergrondse infra, energie, bouwmaterieel & bouwmachines
Het Nederlandse wegennet staat onder druk. Files door afsluitingen, tijdelijke reparaties en onverwachte omleidingen zijn eerder regel dan uitzondering geworden. Wegdek Onderhouds Technieken (WOT) is een initiatief van de Vakgroep Specialistische Wegenbouw van Koninklijke Bouwend Nederland en aannemers in het asfaltonderhoud. Samen delen zij de overtuiging dat in Nederland structureel meer aandacht nodig is voor tijdig en duurzaam onderhoud van het wegennet. En dat is geen overbodige luxe.
De afgelopen jaren is onderhoud vaak reactief geweest, vertelt Johannes de Vries, voorzitter van WOT. “Er wordt pas ingegrepen wanneer schade zichtbaar en ernstig wordt, zoals scheurvorming of gaten in het asfalt. Het gevolg? Zware en kostbare maatregelen, zoals het vervangen van complete deklagen waarbij rijstroken en bruggen afgesloten moeten worden. Deze vorm van correctief onderhoud heeft niet alleen een grote financiële impact, maar ook een enorme maatschappelijke. Met files, omleidingen en economische schade voor weggebruikers.”
Volgens WOT moet het roer om. “Net als bij het schilderen van een huis geldt: wie pas ingrijpt als het hout volledig is aangetast, is te laat en veel duurder uit”, zegt De Vries. “Door eerder in te grijpen, als de schade nog klein en beheersbaar is, kunnen met relatief lichte en efficiënte technieken veel grotere problemen worden voorkomen. Preventief onderhoud dus, in plaats van achteraf repareren. Met onder meer kennissessies en andere activiteiten proberen we daar aandacht voor te vragen bij opdrachtgevers, gemeenten, provincies en Rijkswaterstaat. Daarbij ligt de nadruk op technieken die al langer bestaan, maar nog onvoldoende worden benut. Denk aan oppervlaktebehandelingen, emulsie asfalt beton (EAB), sealen en verjongen van asfalt. Met name dat laatste, waarbij verouderd bitumen weer flexibel wordt gemaakt, kan de levensduur van ZOAB aanzienlijk verlengen.”
Een belangrijke ontwikkeling in de evolutie naar preventief onderhoud is volgens De Vries de inzet van nieuwe technologieën. “Slimme camera’s en data-analyse maken het mogelijk om beginnende schade zoals lichte rafeling vroegtijdig te signaleren. Waar traditionele weginspecties vaak pas in actie komen bij ernstige schade, biedt deze aanpak kansen om veel eerder en gerichter in te grijpen. Zo verschuift de focus van herstellen naar voorspellen. Een mooie bijkomstigheid is bovendien dat preventieve technieken aanzienlijk minder grondstoffen vergen dan grootschalige vervanging van asfaltlagen. Dat betekent een lagere CO2-uitstoot en daarmee een betere MKI. In een tijd waarin klimaatdoelstellingen en schaarsere primaire grondstoffen steeds belangrijker worden, mag dat niet onderschat worden.”
Ook op organisatorisch vlak zet WOT stappen. “Met een erkenningsregeling voor oppervlaktebehandelingen worden aangesloten bedrijven getoetst op kwaliteit”, legt De Vries uit. “Voor opdrachtgevers betekent dit meer zekerheid: projecten die onder deze regeling worden uitgevoerd, krijgen bijvoorbeeld een verlengde garantietermijn van vijf jaar. In de standaard RAW-bepalingen is dit twee jaar. Overigens hebben we vanuit WOT een bijdrage geleverd aan de nieuwste RAW 2025 waarin de bepalingen voor oppervlaktebehandeling opnieuw zijn beoordeeld en vastgelegd. Dit jaar krijgt de EAB een herziening op de standaardbepalingen van RAW.”
De conclusie is helder, volgens De Vries: “Met alleen groot onderhoud gaan we het niet redden. Onderhoud aan het wegennet vraagt om een fundamentele omslag naar preventief denken en handelen. WOT positioneert zich daarbij als aanjager van kennis en bewustwording om die veranderende mindset tussen de oren te krijgen. De markt is er klaar voor. Nu is het zaak dat opdrachtgevers en beleidsmakers die beweging ook daadwerkelijk omarmen. Als je vandaag niet investeert in preventief onderhoud, betaal je morgen de prijs.”
