Platform over civiele techniek, ondergrondse infra, energie, bouwmaterieel & bouwmachines
In de gemeente Voorschoten is dit jaar een bijzondere overstortvoorziening gerealiseerd. Het project, uitgevoerd in opdracht van het Hoogheemraadschap van Rijnland, is uniek omdat voor de betonnen put gebruik is gemaakt van geopolymeerbeton – een duurzaam alternatief voor traditioneel beton. Voor zowel opdrachtgever als Aannemingsbedrijf Schouls B.V. was dit de eerste keer dat dit materiaal als onderdeel van een rioolstelsel werd toegepast.
Een overstortvoorziening is een essentieel onderdeel van het rioolstelsel, vertelt Corné de Vogel, projectleider bij Schouls. “Het rioolstelsel in Voorschoten voert af naar de rioolwaterzuivering Leiden-Zuidwest. Bij extreme regenval kan de capaciteit van het rioolstelsel echter tekortschieten. Het waterpeil in het stelsel loopt dan snel op, met als risico dat rioolwater op straat terechtkomt. De overstortvoorziening voorkomt dat. Wanneer het waterpeil in het rioolstelsel te hoog stijgt, stroomt het via de nieuwe betonput gecontroleerd over naar het oppervlaktewater: in dit geval de Korte Vliet, een boezemwatergang. Zo blijft het rioolstelsel functioneren en wordt overlast voor de omgeving voorkomen.”
Het project werd in het vierde kwartaal van 2024 door het Hoogheemraadschap van Rijnland in de markt gezet. Drie partijen werden uitgenodigd voor de aanbesteding, Schouls werd het project gegund. “We hadden niet de laagste inschrijvingsprijs, maar scoorden op de EMVI-criteria, met name op het punt van emissieloos bouwen”, zegt De Vogel. “Een bijzonder aandachtspunt in de aanbesteding was de materiaalkeuze. Het contract schreef voor dat de overstortvoorziening in geopolymeerbeton moest worden uitgevoerd. Het was direct ook een pilot voor het Hoogheemraadschap van Rijnland. Dit beton staat bekend om zijn sterk verminderde CO2-uitstoot: een besparing van circa 105 kilo CO2 per kubieke meter. Voor dit project betekende dat, met 26 m³ beton, een aanzienlijke milieuwinst.”
De overstortput zelf is een constructie van 3,60 meter lang, 4 meter breed en 3,30 meter hoog. De vloerplaat, zijwanden en overstortwand zijn in één stuk uitgevoerd met een totaalgewicht van 39 ton. De los geproduceerde afdekplaat weegt nog eens 10 ton. In totaal weegt de put circa 50 ton. “We hebben ervoor gekozen om de constructie in onze eigen werkplaats te produceren”, zegt De Vogel. Daarmee is niet alleen de haalbaarheid bewezen, maar is ook waardevolle kennis opgedaan voor toekomstige toepassingen. “Op de overstortmuur in de put bevindt zich een overstortmes, waarmee het overstortniveau exact kan worden ingesteld. Ook zijn er drijvende terugslagkleppen aanwezig om terugstroom vanuit het oppervlaktewater richting het rioolstelstel te voorkomen. Bovendien is de binnenzijde voorzien van een meegestorte HDPE-bekleding, die bescherming biedt tegen het agressieve milieu in het rioolstelsel, onder meer vanwege de aanwezigheid van H2S-gas.”
Na een gedegen voorbereiding vanaf begin 2025 is Schouls net na Hemelvaart gestart met de uitvoering buiten. Er werden stalen damwanden langs de Korte Vliet geplaatst, waarmee direct ook een stuk kadevervanging werd meegenomen. Vervolgens werden bestaande houten damwanden verwijderd, palen geheid en een bouwkuip gegraven. “Na het plaatsen van de put die we in onze werkplaats hadden geprefabriceerd werden de aansluitingen gemaakt naar zowel het rioolstelsel als het oppervlaktewater, en werd de bouwkuip weer aangevuld. Tot slot is de kade afgewerkt met een nieuwe steenbekleding”, blikt De Vogel terug. “Tijdens de uitvoering werd sterk ingezet op emissieloos bouwen. Waar we in het aanbestedingstraject 45 procent van de draaiuren emissieloos hadden aangeboden, wisten we uiteindelijk zelfs 71 procent emissieloos te realiseren, vooral dankzij de inzet van een elektrische rupskraan.”
De overstortvoorziening is inmiddels opgeleverd en sinds september 2025 in gebruik. Voor Schouls opent de opgedane ervaring een deur naar een bredere toepassing van geopolymeerbeton. “We bouwen veel gemalen voor diverse waterschappen. Ook voor die markt is het toepassen van geopolymeerbeton kansrijk”, zegt De Vogel die eraan toevoegt dat men het waarschijnlijk acht dat geopolymeerbeton van nature aanzienlijk beter resistent is tegen corrosieve omstandigheden zoals H2S-gas. “Daarmee bestaat de kans dat toekomstige toepassingen in rioolstelsels kunnen worden uitgevoerd zonder beschermende HDPE-bekleding. Dat zou een volgende stap zijn in het verder vereenvoudigen, verduurzamen én kostenefficiënter maken van rioolconstructies. Wordt vervolgd.”
