Platform on civil engineering, underground infrastructure, energy, construction equipment & construction machinery
600.000 ton circulaire betongrondstof per jaar

600.000 ton circulaire betongrondstof per jaar

De nieuwe classificeerinstallatie van Van de Beeten in Oosterhout moet de recycling van betonpuin fundamenteel veranderen. Door fijne fracties nat te wassen en nauwkeurig te scheiden, wil het bedrijf vrijwel de volledige inkomende betonpuinstroom opwerken tot hoogwaardige grondstoffen voor de betonindustrie en de GWW. Productiemanager Ted Kees en R&D-coördinator Daphne Sijtsma vertellen hoe techniek, procesbeheersing en marktontwikkeling daarin samenkomen.

Betonpuin is al decennialang een belangrijke grondstof voor de GWW. Het wordt gebroken, gezeefd en verwerkt tot menggranulaat, bijvoorbeeld voor funderingen en verhardingen. Dat is echter een laagwaardige toepassing, die de waarde van het materiaal maar beperkt benut. Vooral de fijne fracties bleven moeilijk hoogwaardig toe te passen. Daar zet Van de Beeten met een nieuwe, speciaal voor het bedrijf ontworpen classificeerinstallatie in Oosterhout een stap tegenover.

De installatie verwerkt voorbewerkte fijne stromen uit betonpuin tot schone, constante zand- en steengranulaten. Die kunnen primair materiaal vervangen in de betonindustrie, betonwaren en wegenbouw. Het doel is ambitieus: de volledige inkomende betonpuinstroom opwaarderen tot bruikbare producten, zonder dat er een laagwaardige reststroom overblijft.

“Het gaat erom dat de input constant is, de output constant is en het proces de beoogde productie draait”, zegt productiemanager Ted Kees. Hij bewaakt het gehele productieproces. Een vaste operator houdt de installatie tijdens bedrijf in de gaten; Kees verzorgt samen met de hoofdmonteur de detailinstellingen en verdere optimalisatie. “We willen precies weten wat er aan de andere kant gebeurt wanneer we ergens in het proces iets veranderen.”

600.000 ton circulaire betongrondstof per jaar 1

Sturen op de juiste input

Dat begint bij de invoer. De installatie ontvangt onder meer de voorzeving uit de eigen puinbreker en natte betongranulaatstromen. De samenstelling van die stromen varieert. Alleen fijn of alleen grof materiaal invoeren, leidt niet vanzelfsprekend tot de gewenste productkwaliteit.

“Je moet de juiste mix van input in de installatie brengen om ook de juiste mix van output te krijgen”, legt Kees uit. “De invoermix moet constant zijn om een constant eindproduct te maken.” Daarom worden dagelijks controles uitgevoerd op de korrelverdeling van de aangevoerde stroom. Daarnaast speelt ervaring een grote rol. “De visuele beoordeling is honderd procent een ervaringsbeoordeling.” ¢

De installatie accepteert in beginsel uiteenlopende kwaliteiten betonpuin. De acceptatie en prijsstelling worden afgestemd op de benodigde verwerking. Materiaal met meer verontreinigingen vraagt meer behandeling en krijgt daardoor een andere inputprijs. Het uitgangspunt blijft wel dat het materiaal als betonpuin geschikt moet zijn om in het proces op te waarderen.

De eerste voorbewerking vindt plaats bij het breken en voorzeven. Daarmee wordt de breker ontlast en gaat de fijne fractie rechtstreeks richting natte classificatie. “De breker krijgt vooral het grove materiaal”, zegt Sijtsma. “Het grootste deel van het fijne materiaal wordt eruit gezeefd en gaat direct naar de natte classificatie.” In die fijne stroom zitten vaak ook organische bestanddelen, EPS en andere lichte verontreinigingen. Juist die worden in de nieuwe installatie verder verwijderd.

600.000 ton circulaire betongrondstof per jaar 2

Wassen voor zuiverheid

Natte classificatie gaat een stap verder dan conventioneel droog zeven en breken. Bij droog verwerken kunnen fijne zanddeeltjes, steentjes en organisch materiaal aan elkaar blijven kleven. Dat beperkt de zuiverheid en daarmee de toepassingsmogelijkheden van het eindproduct.

“De complete output wordt volledig zuiver gewassen”, zegt Kees. “Normaal blijft er van alles aan elkaar plakken: zand aan een steentje, organisch materiaal in het zand. Dat wassen we er nu uit. Het secundaire materiaal wordt daarmee een volwaardige vervanger van primair materiaal.” De korrels boven 6 millimeter worden als recyclegranulaat toegepast in de betonindustrie. Een deel van de fijne fracties kan worden gebruikt als hoogwaardig brekerzand in de wegenbouw. Ook voor de filterkoek – de ontwaterde fijne reststroom uit het proces – zoekt Van de Beeten hoogwaardige toepassingen, bijvoorbeeld in de baksteenindustrie. Daarmee wil het bedrijf voorkomen dat een technisch bruikbare stroom alsnog verdwijnt in een toepassing met lage waarde.

De installatie draait inmiddels en wordt verder ingeregeld. Volgens Kees en Sijtsma zijn tijdens de opstart geen grote verrassingen aan het licht gekomen. Dat is het resultaat van uitgebreid vooronderzoek. Er vonden laboratoriumtesten en locatiebezoeken plaats, en de installatie werd opgebouwd vanuit kennis van bestaande technieken en de specifieke eigen materiaalstromen. Eén aanpassing bleek nodig: in het water kwam te veel luchtinslag, waardoor meer additieven nodig waren. Dat probleem is opgelost.

“Er is aan de voorkant echt goed over nagedacht”, zegt Sijtsma. “Daardoor hebben we tijdens de bouw en ingebruikname geen gekke afwijkingen gezien. Nu draait het vooral om het verder finetunen: productie verhogen en tegelijkertijd de constante kwaliteit vasthouden.”

600.000 ton circulaire betongrondstof per jaar 3

Deklaag uit gerecycled granulaat

Die kwaliteit is nodig om nieuwe markten te openen. Een concreet voorbeeld is de toepassing van gerecyclede 1-5-steenslag in de deklaag van betonstraatstenen en stoeptegels. Een dergelijke tegel bestaat doorgaans uit een onderbeton en een zichtbare bovenlaag. Voor die deklaag werd traditioneel vaak primair materiaal gebruikt. Dankzij de hoge zuiverheid van het gewassen granulaat kan die laag nu ook met honderd procent gerecycled materiaal worden geproduceerd.

“De 1-5-steenslag moet echt schoon en constant zijn”, zegt Kees. “Juist daarom was die toepassing voorheen lastig. Nu worden er tegels geproduceerd met volledig gerecycled materiaal in de deklaag.”

De grootste afzetkansen ziet Van de Beeten in prefab beton. Prefabfabrieken draaien doorgaans jaarrond en werken met relatief vaste recepturen. Dat past goed bij een producent die een constante grondstofstroom kan leveren. Betonmortelcentrales zijn sterker afhankelijk van projecten, seizoenen en bouwproductie. “Een prefabfabriek draait het hele jaar door en heeft vaak hetzelfde recept”, zegt Sijtsma. “Dat maakt de productie constanter en voorspelbaarder.”

Tegelijkertijd ligt juist in prefab vaak de nadruk op constructief beton. Daar gelden hoge eisen aan veiligheid, duurzaamheid en levensduur. “Alles moet vijftig jaar of langer meegaan”, zegt Sijtsma. “Daarom is de markt voorzichtig en zijn ervaringscijfers en onderzoeken zo belangrijk.” Voor betonstraatstenen, banden en andere betonwaren is de ruimte voor hoge vervangingspercentages momenteel groter.

600.000 ton circulaire betongrondstof per jaar 4

Capaciteit voor een groeiende markt

Van de Beeten wil met de classificeerinstallatie uiteindelijk 600.000 ton per jaar verwerken. De installatie draait nu tien uur per dag; het bedrijf wil opschalen naar twintig uur per dag, in een systeem met twee ploegen. De beschikbare capaciteit is daarmee ook een antwoord op een structureel marktvraagstuk: veel recyclers beschikken over beperkte volumes, terwijl hoogwaardige natte verwerking schaal vereist. Kees: “Wij produceren zelf tussen de 200.000 en 250.000 ton recyclegranulaat voor de betonindustrie per jaar. Een gemiddelde producent in Nederland zit vaak tussen de 30.000 en 60.000 ton. Van die stroom blijft ongeveer dertig tot veertig procent fijn materiaal over. Dat wordt meestal laagwaardig toegepast. Wij hebben zulke hoeveelheden fijne fractie dat we die wel moeten opwerken.”

De omvang van de eigen stroom maakt continue productie mogelijk. Ook de weersgevoeligheid neemt af. Veel traditionele verwerkingsprocessen lopen in de winter tegen problemen aan door nat materiaal dat gaat aankoeken. “Wij kunnen door dit proces ook in de winter produceren”, zegt Kees. “Dat is belangrijk als je betonfabrieken het hele jaar door wilt beleveren.” Sijtsma vult aan: “Wij kunnen een constant product leveren, ook wanneer anderen daar door natte omstandigheden moeite mee hebben.”

De vraag naar vervanging van primair materiaal groeit volgens Van de Beeten. Vergunningen voor primaire winning zijn moeilijker te verkrijgen en bestaande vergunningen lopen af. Tegelijkertijd blijft de acceptatie in delen van de betonsector achter bij wat technisch al mogelijk is. “Wie wil, zoekt de maximale ruimte binnen de richtlijnen”, zegt Sijtsma. “Maar die richtlijnen lopen soms nog achter op de technologische mogelijkheden.”

Volgens Kees zou Nederland theoretisch zelfs met een tekort aan primair materiaal te maken krijgen als alle niet-constructieve betonproducten maximaal zouden overstappen op gerecyclede grondstoffen. “De ruimte om meer circulair materiaal toe te passen is dus enorm. De techniek is er. De volgende stap zit in toepassing, regelgeving en vertrouwen.”

600.000 ton circulaire betongrondstof per jaar 5

CO₂-opname en nieuwe stromen

Van de Beeten onderzoekt ook de mogelijke CO2-opname van betongranulaat. Vast staat dat beton tijdens opslag en verwerking CO2 kan opnemen. Vooral fijnere fracties zijn interessant door hun grotere specifieke oppervlak. De vraag is hoe deze opname betrouwbaar is vast te stellen en welke waarde daaraan kan worden toegekend.

“De opname is aantoonbaar, maar heeft in Nederland nog nauwelijks economische waarde”, zegt Kees. “De CO2-Prestatieladder kijkt vooral naar reductie van de jaarlijkse uitstoot. Een bewezen opname van CO2 in ons granulaat wordt daar nog niet op dezelfde manier in gewaardeerd.” Internationaal ontstaan wel systemen voor certificering en verhandelbare CO2-credits, maar voor Van de Beeten staat de technische onderbouwing voorop.

De installatie is bovendien ontworpen met het oog op verdere ontwikkeling. Van de Beeten onderzoekt of ook andere minerale reststromen kunnen worden opgewaardeerd. Daarbij denkt het bedrijf aan stromen met een bruikbare minerale korrel die nu vaak onder de brede noemer ‘puin’ worden weggemengd. Uitbreiding van de installatie moet het op termijn mogelijk maken om ook PFAS uit aangevoerd materiaal te verwijderen.

Voorlopig ligt de focus op betonpuin. Daar laat de installatie al zien hoe recycling kan verschuiven van volumeverwerking naar grondstofproductie. Sijtsma: “Als je onze granulaten vergelijkt met traditioneel fijn granulaat, zijn de allerfijnste delen en de hydraulische werking eruit. Daardoor zijn ze constanter en in beton beter bruikbaar. Die kwaliteit moet de markt overtuigen.”

Dit project wordt uitgevoerd met subsidie van het Ministerie van Klimaat en Groene Groei in het kader van de Demonstratie Energie- en Klimaatinnovatie (DEI+).

600.000 ton circulaire betongrondstof per jaar 6

Heeft u vragen over dit artikel, project of product?

Neem dan rechtstreeks contact op met Van de Beeten B.V..

Van de Beeten B.V. 7 Contact opnemen

Stel je vraag over dit artikel, project of product?

"*" indicates required fields

This field is for validation purposes and should be left unchanged.
Van de Beeten B.V. 8 Telefoonnummer 0413 - 363 199 E-mailadres info@vandebeeten.nl Website vandebeeten.com

Gerelateerde artikelen

"*" indicates required fields

This field is for validation purposes and should be left unchanged.

Send us a message

Kunnen we je helpen met zoeken?

Bekijk alle resultaten