Bodem, water en gezond verstand

Vijfentwintig jaar werk ik inmiddels in de wereld van afwateringsoplossingen. Ik begon ooit heel praktisch: het verkopen van putranden, kolken en putten. Later kwam ik terecht in een wereld waar advies belangrijker werd dan alleen beton, staal en gietijzer. Olieafscheiders, vetafscheiders, waterbehandeling. Niet het product staat centraal, maar wat het moet doen. Dat is de kern van goed bodem- en waterbeheer.

En dat betekent klanten aan de hand nemen, rondlopen op een locatie, begrijpen wat er gebeurt en waarom. Niet afvinken, maar meedenken. Mijn kernvisie is simpel: zorg dat je al het water dat je opvangt, verantwoord afvoert of benut. Zonder kolken staan straten blank, maar zonder nadenken over wat er in dat water zit, verplaatsen we het probleem alleen maar. Olie- en benzineafscheiders (Obas) en vetafscheiders zijn ooit ontwikkeld om ‘vervuiling’ uit water te halen voordat het richting ons gemeentelijk rioolstelsel gaat. Dat principe geldt nog steeds, maar we moeten er slimmer mee omgaan.

In Nederland praten we al ruim twintig jaar over het afkoppelen van regenwater op ons rioolstelsel. Hemelwater zou niet naar het vuilwaterriool moeten, omdat het relatief schoon is. Toch kijken we vooral naar kwantiteit: hoeveel water valt er, waar gaat het heen? De kwaliteit blijft vaak onderbelicht. Regenwater dat op een dak valt is iets anders dan water dat neerkomt op een drukke parkeerplaats of een laadkuil bij een distributiecentrum. Daar moet je kritisch naar kijken. Wat en hoe vang ik op? Wat zit er in het regenwater? En wat doe ik ermee?

Schoon water lozen is één ding, maar hergebruiken is nog verstandiger. Denk aan industrieterreinen waar water wordt opgevangen in bassins en bij calamiteiten kan dienen als bluswater. Waarom zouden we kostbaar drinkwater gebruiken als het niet nodig is? Dat is géén hightech verhaal, dat is gezond verstand.

Die kritische blik geldt ook voor bodem en grondwater. Ik heb gezien hoe op een gemeentewerf water werd opgepompt vlak naast een oude stortplaats en werd gebruikt om ‘het groen’ te besproeien. Goed bedoeld, maar het water bleek vervuild. Het idee dat grondwater altijd schoon is, klopt simpelweg niet. Onderzoek is essentieel.

In de infra zie je dezelfde ontwikkeling. We stappen steeds vaker over van punt- naar lijnafwatering: efficiënter, minder leidingwerk, betere afvoer. Ook moeten we erkennen; langs wegen vervuilt verkeer bermen met PAK’s (koolwaterstoffen) en microplastics. Dat verdwijnt in de bodem en komt later weer terug. Voorkomen is hier goedkoper dan herstellen.

We hebben in Nederland de kennis, de producten en de ervaring. Wat soms ontbreekt, is het lef om eerst het probleem goed te analyseren en pas daarna een oplossing te kiezen. Niet klakkeloos een product toepassen, maar nadenken over water, bodem en de lange termijn. Dáár ligt de toekomst.

Richard Költgen, Projectadviseur waterbehandeling voor bouw, industrie en klimaatadaptatie bij TBS-SVA Groep