Een uitdagend vervolgproject op de verruiming van het Julianakanaal
Na eerder in recordtempo maar liefst 500.000 m2 aan bentonietmatten te hebben aangebracht bij de verruiming van het Julianakanaal, vormt de voorhaven van de Westkolk van sluiscomplex Born het sluitstuk voor Naue. Een project dat qua omvang een factor 20 kleiner is dan de eerdere werkzaamheden, maar in complexiteit een grotere uitdaging.
De betrokkenheid van Naue bij het Julianakanaal begon in het voorjaar van 2024, vertelt Rijk Gerritsen, technisch directeur bij Naue Nederland. “Destijds zijn we gestart met intensieve praktijkproeven om de bentonietmatten te beproeven onder de specifieke omstandigheden van het kanaal. Die omstandigheden zijn uniek: boven op de afdichting worden zware waterbouwstenen en zelfs beton aangebracht ter bescherming. Allemaal omstandigheden die hoge eisen stellen aan de robuustheid van het afdichtingssysteem. Bij de praktijkproeven zijn de bentonietmatten blootgesteld aan extreme belastingen door bijvoorbeeld scheepsankers over de steenbekleding te trekken en er met kranen overheen te rijden.”


De Bentofix® bentonietmatten van Naue kwamen schadevrij uit alle praktijktesten. De praktijkproeven gaven een hoog vertrouwen in de robuustheid en duurzaam afdichtende werking van het materiaal. “Voor hoogwaardige afdichting worden onze matten opgebouwd met hoge kwaliteit bentonietpoeder. In contact met water zwellen ze daardoor homogeen dicht”, legt Gerritsen uit. “Bij projecten waar we tien jaar na aanleg monsters hebben genomen, bleken onze bentonietmatten nog steeds op aanbrengspecificaties te zitten. Dat zegt iets over de levensduur en robuustheid van het systeem. Het was voor zowel Rijkswaterstaat als hoofdaannemer Van den Herik Sliedrecht dan ook duidelijk welk type bentonietmat bij de Westkolk van Sluis Born toegepast moest worden.”
De sluiskolk werd bij de verruiming van het Julianakanaal gebruikt als tijdelijk slibdepot omdat al het vrijgekomen slib uit het kanaal niet meteen kon worden afgevoerd. Het slib is inmiddels afgevoerd en de gehele westelijke voorhaven is opgeschoond. Nu wordt ook in dit laatste deel de benodigde bodembescherming aangebracht.
De toegepaste bentonietmatten van Naue behoren volgens Gerritsen tot de zwaarste categorie, met een gewicht van bijna 15 kg/m2 en dikke beschermvliezen. Een geïntegreerde zandlaag beschermt de matten tijdens het aanbrengen van de steenlagen. Hoewel in de Westkolk van sluiscomplex Born ‘slechts’ 30.000 m2 aan bentonietmatten worden aangebracht, is de complexiteit aanzienlijk groter. “In tegenstelling tot het relatief rechtlijnige eerdere kanaaltracé, kent de sluiskolk talloze nissen, meerpalen, damwanden en dicht op elkaar geplande werkzaamheden”, zegt Gerritsen. “De bentonietmatten moeten worden aangesloten op meerpalen en damwanden in geometrisch uiterst uitdagende vormen. Daarbij grijpen verschillende werkstromen continu in elkaar: het vervangen van meerpalen, het installeren van de afdichting en vervolgens het aanbrengen van de zware waterbouwstenen boven op de matten.”

Het team van Naue verzorgt het totale pakket: ontwerp, levering en installatie, net zoals bij de vorige fase. “Deze integrale aanpak, gecombineerd met het vertrouwen tussen opdrachtgever, aannemers, onderaannemers en leveranciers, maakt het mogelijk om dit soort complexe projecten in hoog tempo en met hoge kwaliteit te realiseren”, benadrukt Gerritsen. “Met alle partijen in één bouwkeet zijn de lijnen kort en worden keuzes gezamenlijk en snel genomen. Die aanpak wordt inmiddels zelfs door de Vereniging van Waterbouwers gebruikt als schoolvoorbeeld voor moderne samenwerking binnen infrastructurele projecten. Terugkijkend op wat we met alle projectpartners bij de verruiming van het Julianakanaal hebben gepresteerd met slechts negen maanden bouwtijd, was anders totaal onmogelijk geweest. Dit maakt iedereen ongelofelijk trots.”
Het team van Naue installeert van eind oktober tot medio december 2025 de bentonietmatten in de Westkolk. In februari 2026 wordt de tijdelijke dam verwijderd, waarna het resterende deel van de afdichting kan worden aangebracht en het water opnieuw kan worden ingelaten. Hiermee is de voorhaven van de Westkolk weer klaar voor de toekomst.